ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵ ਮਹਿਲ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਛਤ ਤੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਐਸਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸਦਾ ਆਨੰਦਿਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਜਨਾਰਦਨ — ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ — ਸੁੰਦਰ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਕਥਾ" ਨਾਮਕ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਤਿਆ, ਜੋ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ। ਵੈਵਸਵਤੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਵਤੀ ਸੀ; ਉਹ ਲੀਲਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹਿਆ, ਜੋ ਵਿਂਦਾ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਗਰੂਰ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜੀਤ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਵਧੀਕ ਕੀਮਤ ਵੀਰਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਤਨ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਯਮੰਤਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਰਤਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਸ ਵਧੀਆ ਰਤਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ; ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਰਤਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਨਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਯਮੰਤਕਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਦੀ ਨੀਅਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਏ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇੱਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਤਨ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਰਤਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਚੌਥੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ "ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਝੂਠੀ ਆੜ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।" "ਉਸ ਨੇ ਵਧੀਆ ਸਯਮੰਤਕਾ ਰਤਨ ਲਿਆ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।" ਦੁਆਰਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ, ਅਣਜਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਲਤ ਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਥੇ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਖੁਦ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵੇਖੀ ਅਤੇ, ਅਣਜਾਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਘਰ ਸੀ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਾਂਬਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਾਈ, ਉਸਨੂੰ ਝੂਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਝੂਲੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਤਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਝੂਲਾ ਲਾ ਰਹੀ ਅਤੇ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। "ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਮਿੱਠੇ ਬੱਚੇ, ਰੋ ਨਾ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਸਯਮੰਤਕਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ; ਉਸ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਤੇ ਜਾਂਬਵਤ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਸ ਦਿਨ ਤਕ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕੇ ਵਿਦਯੁਤ ਵਾਂਗ ਸਖਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ। ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਧਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਘਟਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਕੀਤੇ: "ਇਹ ਰਾਮ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਆਇਆ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਮੇਰੀ ਮਨੋ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਭਾਲੂਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ, ਯੁੱਧ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਜੰਗਲ ਦਾ ਲੜਾਈ ਰੋਕ ਕੇ, ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਰਤਨ, ਸਯਮੰਤਕਾ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਲਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੋ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਂਬਵਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਨਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ — "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਹੇ ਗੋਵਿੰਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਯੁੱਧ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੈਂ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਾਂਬਵਤ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਪੈਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਏ, ਅਤੇ ਮਧੁਪਰਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ — ਸੁੰਦਰ ਜਾਮਬਵਤੀ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਾਹਾ-ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਤਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਯਮੰਤਕਾ ਰਤਨ ਵੀ ਹੋਰ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਹੀ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਵੈਰੀ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਾਂਬਵਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਆਪਣੀ ਧੀ ਜਾਮਬਵਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸਯਮੰਤਕਾ ਰਤਨ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਰਤਨ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।