ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਰੈਵਤ, ਜੋ ਕਿ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ—ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਰੇਵਤੀ, ਜੋ ਸਭ ਮੰਗਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮਾ ਨੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰੇਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਚੀ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰੀਤ ਪਾਈ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮਕਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਕਮੀ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ ਸੰਤਾਨ ਸੀ, ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਧੀ ਰੁਕਮਣੀ ਸੀ। ਰੁਕਮਣੀ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਮੰਗਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਉਹ ਰੁਕਮਣੀ ਹੋਈ; ਹਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਰਹੀ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਹਿਰਣਯਾਕਸ਼ ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਵਿਚ ਫਿਰੋਂ ਜਨਮੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਅਤੇ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਬਣੇ। ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ, ਜੋ ਚੇਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਰੁਕਮਣੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ। ਪਰ ਰੁਕਮਣੀ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ, ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤੀ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮੀ, ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਯਤਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤਰੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਸੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਕੋਲ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਦੁਆਰਕਾ ਪੁੱਜ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿਤੀਆਂ। ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਾਰਥੀ ਦਾਰੁਕਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ ਚੁਸਤ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਿਦਰਭ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਵਿਅਾਹ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਰਾਸੰਧ ਆਦਿ ਸਭ ਰਾਜੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਰੁਕਮਣੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਦੁರ್ಗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਕੀ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ ਮਧੁਸੂਦਨ ਸੀ, ਉਥੇ ਆ ਪੁੱਜਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਜਰਾਸੰਧ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ। ਉਹ ਰੁਕਮੀ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀਆਂ ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ, ਬਲਭਦਰ (ਬਲਰਾਮ), ਜੋ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਹਲ ਤੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੂਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਹਲ ਤੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨਾਲ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਸੁਟ ਦਿੱਤਾ। ਹਲ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਕੁਚਲ ਗਈਆਂ, ਹਾਥੀ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਫਟ ਗਏ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਬਲਰਾਮ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ, ਰਥ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਪਤਾਕਾ ਸਾਰੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਹੁਣ ਰੁਕਮੀ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾਇਆ, ਪਰ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ ਰੇਜ਼ਾ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰੁਕਮੀ ਦਾ ਸਿਰ ਮੁੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਕਮੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਦਰਭ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ—ਇਹ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ "ਵਿਦਰਭ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਸ" ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵਿਚਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਰਾਮਾ, ਰੁਕਮਣੀ ਅਤੇ ਦਾਰੁਕਾ, ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕਮਣੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਦਿਵਯ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਵਸੁਦੇਵ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ, ਅਕਰੂਰ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਰਾਮ ਆਦਿ, ਸਾਰੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਆਹ ਦਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਇਆ। ਨੰਦ ਬਾਬਾ, ਗਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਧੂਮ-ਧਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ।