ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸਿਰ ਦੇ ਬਲ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਰਦ ਸਹਿ ਕੇ ਆਖਰਕਾਰ ਭੈੜੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਆਦ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਧਾਤੂ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ ਤੇਜ਼ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਸੂਲ-ਵਿਧਾ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੰਦਾ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਡੱਸਣਾਂ ਦਾ ਦੁਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਨਰਕ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।" ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸੁਖ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਅਤੇ ਰੋਗ ਵਿਆਪਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੰਪ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਹਰ ਪਾਪ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕਿਹੜੀ ਚਿੰਨ੍ਹਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ: ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਕਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਵਿਅੰਜਨ-ਰੂਪ ਅਵਿਲੰਭਿਤ ਪਦਾਰਥ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਠੀਆ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਦੇ ਮਹਾਵਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੇਟ ਵਿਚ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁੱਤੇ, ਬਿੱਲੀ ਜਾਂ ਇਸੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਦਬੂਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੋਜਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੇਟ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਚਾਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਕੋਲ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਘੱਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਲਟੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਰਸਤੇ ਦਾ ਚੋਰ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਮਾ ਤੇ ਖੰਘ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਰਗੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੇਟ ਦੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖੂਨ ਵਾਲੀ ਦਸਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਪਾਇਲਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਉਪਜਦੇ ਰੋਗ ਹਨ: consumption (ਕਸ਼ਟ), ਸ਼ੂਗਰ, ਅਤੇ dropsy (ਜਲੋਦਰ); ਜੋ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੰਜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਭਾ ਵਿਚ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲੰਗੜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ-ਅੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅੰਗ ਨਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੱਦੂ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਭਰੇ ਪੇਟ ਵਾਲਾ; ਤਾਮਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ; ਕਾਂਸੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਮਲ-ਅੱਖੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਿਨ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ; ਸੀਸਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ; ਘੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ; ਲੋਹਾ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਖੁਰਦਰੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਹਿਦ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਦਬੂਦਾਰ ਮੂਤ ਵਾਲਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਖੁਜਲੀ ਨਾਲ; ਕੱਚਾ ਚਾਵਲ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਿਨਾ ਦੰਦਾਂ ਦੇ; ਪੱਕਾ ਭੋਜਨ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜੀਭ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਿਨਾ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਰਦ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੀਲੀ ਕੋਛ ਨਾਲ; ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲਾਲ ਕੋਛ ਨਾਲ; ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ; ਮਾਲਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਾਦ ਨਾਲ; ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਮਿਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਿਲ੍ਹਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਜਖਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਜਖਮ; ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਮਰ ਤੇ ਕੋਛ; ਮਿਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਫਿਸਟੂਲਾ; ਸਨਿਆਸੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ; ਵਿਦਵਾਨ ਘਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੱਕ ਤੇ ਜਖਮ; ਸੰਕ੍ਰਿਤ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧ ਖੂਨ ਦਾ ਵਹਿਣਾ; ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਿਲ ਵਿਚ ਜਖਮ; ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਰ ਤੇ ਜਖਮ; ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੇਸ਼ਾਬ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਦੋਸ਼ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਦਾਨ ਦੇਣ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਅਖੂਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰਿ ਦੀ ਸਤਿ-ਕਥਾ ਦੀ ਨਦੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਮੈਲ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧੀ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ, ਪਰਮ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੇ।