ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰਯ ਜੀ ਨੇ ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਜੋ ਬਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਵੈṁ ਪਰਮਪਿਤਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬੜੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ। ਪਰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਛਲ ਨਾਲ ਲੈਣ ਆਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਨਾ ਦਿਓ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਹੰਸਦੇ ਹੋਏ, ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਅਮਲ ਸਿਰਫ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕismet ਜਾਗ ਉਠੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਸਵੈṁ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਸਮੇਤ ਸਭ ਕੁਝ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।" ਬਲੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲਿਆ, "ਮੈਂ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੇ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਲੀ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਫੇਰੇ ਲਾਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਬਰਾਹਮਣ (ਵਾਮਨ) ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਲੈ ਲਵੋ।" ਉਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਬਲੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਮਨ (ਬੌਨਾ) ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ (ਵਿਸ਼ਾਲ) ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਇਕ ਪੈਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਟਾਪੂ, ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ—ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਵਧਾਇਆ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਪਸਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ। ਇਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਵੋ।" ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦੂਜਾ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਵਧਾਇਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖੇ, ਆਪਣੇ ਕਮੰਡਲ ਦਾ ਜਲ ਲੈ ਕੇ, ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪੈਰ ਧੋਇਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲ ਅਖੂਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇੱਕ pavittar ਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਗਿਆ। ਇਹ ਜਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ, ਫਿਰ ਆਲਕਾਨੰਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਚਕਸ਼ੁਭਦ੍ਰਾ ਵਜੋਂ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਗਿਆ। ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭੋਗਵਤੀ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ (ਮਹਾਦੇਵ) ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਜਲ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਦੂਰੋਂ 'ਗੰਗਾ! ਗੰਗਾ!' ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗੀਰਥ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੇਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ। ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਹ ਗੰਗਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਲਿਆਉਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਗੌਤਮੀ, ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਕੇ, ਰਸਾਤਲ ਲੋਕ ਦਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਦਾਨਵ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਯਾਦਵ—all ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾਇਆ ਅਤੇ ਬਲੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਇੰਦਰ (ਕਸ਼ਯਪ ਪੁੱਤਰ ਮਹੇੰਦ੍ਰ) ਨੂੰ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸੁਪੁਰਦ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਾ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਛੋਟਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ। ਸਭ ਦੇ ਪੂਜਨ ਉਪਰੰਤ, ਹਰੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਬਣੇ। ਇਹ ਵਾਮਨ ਅਵਤਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਜਿਹੜੀ ਮਹਿਮਾ ਰਹਿ ਗਈ, ਉਹ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੂਖ ਵਾਲੀ।