ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦੋਂ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਹਲ ਦੇ ਖੰਭ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਖੰਭ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾ ਦੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਤੀਖ਼ੇ ਤਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵੱਲ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਓਸ ਸਮੇਂ, ਖੰਭ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਗਤ-ਅੰਤ ਦੇ ਵਿਦਿਊਂਸੀਆਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਚੀਰ ਗਈ, ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਖੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਰ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਇੰਝ ਭੱਜੇ ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਫਿਰ, ਖੰਭ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਂਤੇਜਸਵੀ ਹਰਿ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਐਸਾ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਮਹਾਂਗੱਜਨ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਓਥੇ, ਹਰਿ ਨਰਸਿੰਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ—ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਛਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੁਖ ਪੰਜ ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਬੜੀ ਬੜੀ ਦੰਦ, ਜੀਭ ਲੰਮੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉਠੀ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ, ਮੈਰੂ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਿੰਘ-ਮਾਨਵ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਖੜਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਭੌਂਹਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਾ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੰਸਾਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਖੰਡ, ਦੇਵ, ਗੰਧਰਵ, ਮਨੁੱਖ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਆਦਿਕ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ; ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ-ਉਪਦਿਸ਼ਾਵਾਂ; ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਵਾਯੂ; ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ, ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਚੀਤੇ, ਸ਼ਰਭ, ਮਹਾਨ ਸੱਪ; ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਰੂ ਪਰਬਤ, ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ। ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ, ਪਸ਼ੂ, ਮਨੁੱਖ; ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼, ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਧਰਤੀ। ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ, ਨਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖ਼ਤ; ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ-ਉਪਾਂਗ ਸਮੇਤ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤਗਣ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੀਰ ਆਨੰਦ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਹਰਿ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਰਸਿੰਹ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਫੇਰ ਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਰਿ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਤਿਨਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ, ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦੇ, ਤੁਰੰਤ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੰਘ-ਮਾਨਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਨਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕਤਾ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰੀ ਦੈਤਿਆ ਸੈਨਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਰਸਿੰਹ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘੁੱਟ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਰਿ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਏ ਪਾਪ ਨੂੰ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੁਰੰਤ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਿੰਘ-ਮਾਨਵ ਨੇ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ, ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਹਰਿ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਮਹਾਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਪਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸਭ-ਮੁਖੀ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਦਿਵ੍ਯਾ ਮਹਿਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਮ੍ਰਿਗ-ਸਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਪਤੀਆਂ ਦੀ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਾਇਣੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਸੁਕਤ ਦੀ ਪਾਠ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਦੇਵੀ ਓਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।