ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਜੀਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਠ ਸੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਮਰ ਤੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਚਲ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ। ਹਰ ਥਾਂ, ਚੇਤਨ ਤੇ ਅਚੇਤਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਰੂਪਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਗੁਣੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਵਿਆਪਕਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੈ, ਪੀਲੀ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਨਾ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਅਚਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਡਾਂਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਤੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਸਬੂਤ ਦੇ, ਬੇਸੁਧ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਦੈਤਿਆ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਮਹਿਲ ਦੇ ਸਤੰਭ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਸਤੰਭ ਵਿਚ ਵਿਖਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ। ਓਸ ਸਮੇਂ, ਸਤੰਭ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਗੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੁਨੀ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਫਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਫਟ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸਤੰਭ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਰੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵਾਂਗ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਰੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ ਹਰੀ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਤੇ ਅੱਗਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੰਜ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਸਰੀਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ, ਮੂੰਹ ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੀਭ ਲਪਲਪਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਗਲਤ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲੰਬੇ ਬਾਂਹ ਸਨ, ਹਰ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਗਹਿਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹ ਉਥੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਲਈ। ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਲਕਾਂ ਸੜ ਗਈਆਂ ਤੇ ਅੰਗ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਲੋਕ, ਸਮੁੰਦਰ, ਮਹਾਦੀਪ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਅੰਡੇ ਉਸ ਦੀ ਜਟਾ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰੇ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਵਾਯੂ, ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ, ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਬੱਘ, ਸ਼ਰਭ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੱਪ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ, ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ, ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼, ਚਰਨਾਂ ਹੇਠ ਧਰਤੀ, ਰੋਮਾਂ ਉੱਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ, ਨਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖ, ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੇਦ, ਉਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਤੇ ਗੰਧਰਵ-ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ਿਪੁ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਗਣ, ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਤੂਫਾਨ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਅੰਤ ਤਿਨਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹੀ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਟਾ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਦੈਤਿਆ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਗਣ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ; ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਦੈਤਿਆ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਂਹ ਨਾਲ ਹੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ।