ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਭਗਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਜਗਾਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਅਰਘਯਾ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਅਰਪਣਾ ਕਬੂਲ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੇ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਿੰਦਾ, "ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਏ ਹੋਏ ਕੇਸ਼ਵ, ਇਹ ਵਰਤ ਵੀ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਬਖ਼ਸ਼।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ, ਭਗਤ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਭਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨ-ਭਾਵਨ ਖੀਰ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਨ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ, ਵਸਤ੍ਰ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਡੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਰਿਤ ਅਨਾਜ, ਨਾਰੀਅਲ, ਪੱਕਾ ਖਾਣਾ, ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਭਰ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰ੍ਯ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਪੂਰੇ ਸਿੰਗਾਰ ਨਾਲ, ਉਚਿਤ ਦਾਨ ਤੇ ਕਪੜੇ ਸਮੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਗਤ ਲੋਕਿਕ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਸੰਵਤਸਰ ਨਾਮਕ ਦੀਪ ਵਰਤ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਹੈ।" ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕਿਹੜਾ ਐਸਾ ਵਰਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?" ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆਰਾ, ਗਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਪਤਨੀ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਨਿਰਦਈ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਦੀਪ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।" "ਸਰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਠ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਦੀ-ਸੰਗਮ, ਤੀਰਥ, ਸਰੋਵਰ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।" "ਸਨਾਨ ਮੰਤ੍ਰ ਇਹ ਹੈ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਤੁਸੀਂ ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਹੋ; ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ।" "ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਸਹਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਤ੍ਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਾਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਹ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕੀ ਦੇਵ, ਰਾਮ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਆਤਮਾ-ਸਰੂਪ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।" "ਇਹ ਧੂਪ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ, ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਕਬੂਲ ਕਰੋ।" "ਦੀਵਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਨਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਦੀਵਾ ਭੇਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਨਾਰਦਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਭੋਜਨ-ਭੇਟ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਕਬੂਲ ਕਰੋ।" "ਫਿਰ, ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਫਲ ਜਾਂ ਸ਼ੰਖ ਵਿੱਚ ਜਲ ਲੈ ਕੇ ਅਰਘਯਾ ਭੇਟ ਕਰੀਦੀ ਹੈ।" "ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਰਘਯਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਵਾਂ, ਸਾਫ਼ ਘੀ ਜਾਂ ਤੇਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ।" "ਉਸ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਤਾਮੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਰੱਖੋ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਨੱਬੇ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਵੱਟੀ ਰੱਖੋ।" "ਦੀਵਾ ਜਲਾ ਕੇ, ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਥਿਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸੰਕਲਪ ਕਰੀਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਵਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਸਵਾਮੀ, ਭੂਤ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਜੋ ਮੈਂ ਸਾਲ ਭਰ ਲਈ ਦੀਵਾ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗਾਈ ਹੈ, ਇਹ ਅਖੰਡ ਹਵਨ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਵ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।" "ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪਤਿਤ ਪਾਪੀਆਂ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਭਗਤ ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਅਨੰਤ ਕਿਰਪਾ ਪਾ ਕੇ, ਲੋਕਿਕ ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਮੰਗਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।