ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਮਨੁ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਥਾਂ, ਮਨੁ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦਰਖ਼ਤ ਹੇਠਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਚੀਟੀ-ਦੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਜ਼ਰ ਆਈ ਜੋ ਹਿਲਦੀ-ਡੁੱਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਨੇੜੇ ਗਈ ਤੇ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਓਹ ਚੀਟੀ-ਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਪ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦੱਸ ਸਕੀ; ਡਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ! ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਧੂੰਆਂ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਕਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਏ, ਜਵੇਲਾਂ ਵਾਲਾ ਧਨ ਲੁੱਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਥੇ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਤਪੋ-ਧਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗਾ: "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦਇਆ ਕਰੋ।" ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ: "ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਾਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਹਿਆ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਦੇ; ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਦੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਕੁਟੰਬ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੋਟਸ-ਨੈਨੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਸ ਤਪੋ-ਧਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਪਰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਨਵੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਗਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ; ਮਨਵੀ ਨੇ ਯੋਗ ਦੀ ਸadhna ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਮਨਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਸੀ, ਘਰ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ। ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁਕਨਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਾਜ ਕੁੜੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਫਲ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਾਲਦੀ ਰਹੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੇ ਚਲਦੀ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੀ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਛਾ, ਦੋਖ, ਵੈਰ, ਲੋਭ, ਪਾਪ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਚਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੋ ਦਿਵਯ ਚਿਕਿਤਸਕ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕمار, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ; ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਥਿ-ਸਤਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਚਲਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਸੋਹਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਮੋਹਕਾ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਦੋ ਦਿਵਯ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਮੰਗੇ। ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ।" ਸੁਕਨਿਆ ਦੀ ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੇ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਗ ਦੇਵੇ, ਤੁਰੰਤ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।" ਚਯਵਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੱਗ ਦਾ ਭਾਗ ਦਿਆਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ: "ਇਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ।" ਚਯਵਨ, ਜੋ ਬੁੱਢੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਨਸਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਤਿੰਨ ਸੋਹਣੇ ਪੁਰਸ਼ ਨਿਕਲੇ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪਸੰਦ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ, ਕੁੰਦਲ, ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਸੁਕਨਿਆ ਨੇ ਤਿੰਨ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਪਰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੀ। ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਮਾਰ ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਰਥ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਕਨਿਆ ਨੇ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਪਤੀ ਨੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਜੋ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਭਰੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਇਕ-ਚਿੱਤ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਤ੍ਰ, ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੰਨਾ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ, ਤਪ, ਧਿਆਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਾਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅੜਚਣ-ਰਹਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨਿਡਰਤਾ ਤੇ ਦੁਖ-ਮੁਕਤੀ ਪਾ।" "ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭ੍ਰੂ-ਚਾਲ ਨਾਲ ਵਿਖਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਫਲ ਪਾ, ਤੇ ਰਾਜ-ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਉਹ ਦਿਵਯ ਭੋਜਨ ਭੋਗ, ਜੋ ਮਾਨਵਾਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹਨ।