ਜਦੋਂ ਭਰਗੁ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਰਗੁ ਨੇ ਜਦ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਅੱਗ 'ਚ ਸੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣੇਂਗਾ।" ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਾਤਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਭਰਗੁ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਰੋਈ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, "ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਦਯਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ!" ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਮੈਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵਜ੍ਹੋਂ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਤਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ।" ਭਰਗੁ ਮੁਨੀ ਨੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਭਾਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਜਿਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਜਨਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਰਭ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਨੂੰ 'ਚ੍ਯਵਨ' ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀਆਂ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਉਗ ਆਏ, ਜੋ ਚਿਟੇ ਦੀਟੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਰਣ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖੁਜਲਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ 'ਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਮਨੁ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਨਦੀ 'ਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਧੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਟੇ ਦੀਟੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਪਰਕਾਸ਼ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਨੇੜੇ ਗਈ ਅਤੇ ਲੱਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਚਿਟੇ ਨੂੰ ਝਟਕਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ 'ਚ ਆ ਗਈ। ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ ਦੁਖੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਕਾਂਪੀ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਲਕਾ ਡਿੱਗੀ, ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਧੂੰਆਂ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਕਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਕਈ ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਏ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਲੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਝਗੜੇ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਚਿਟੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।" ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।" ਚ੍ਯਵਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਤੇਰੀ ਧੀ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਗਿਆ। ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਫਿਰ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਣਗੀਆਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਯੋਗ ਸੀ, ਚ੍ਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਵਾਹ ਰਾਹੀਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਧੀ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ, ਧੀ ਨੂੰ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਜੇ ਵੀ ਕੁਝ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਦਿਲ 'ਚ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਚ੍ਯਵਨ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮਾਨਵੀ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਮਾਨਵੀ ਨੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਲਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਤੀ ਦੀ ਇੰਨੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮਹਿਲਾ, ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ, ਫਲ, ਜੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਚਲਾਉਂਦੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ, ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਚ ਰੁਚੀ ਲੈਂਦੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਾਮ, ਧੋਖਾ, ਵੈਰ, ਲਾਲਚ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦੀ, ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਹੇਲੀ, ਬੋਲ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵੈਦ (ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕુમਾਰ) ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ। ਮਾਨਵੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਿਥਿਆ ਕਰੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਸੋਹਣੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਸੁਕਨਿਆ ਨੇ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਵ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੀ ਮੰਗਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵਤਾ ਮुझ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦਿਓ।" ਸੁਕਨਿਆ ਦੀ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਵੈਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੁਣੇ ਹੀ ਦੇਵਾਂਗੇ।