ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਤਿੱਖੇ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਛੱਡਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਗ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਆਪ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ, ਹੇ ਮੋਹਨੀਆਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਤੇ ਸੰਭਾਲਦੀ ਵੀ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦਇਆਵਾਨੀ, ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਿਤ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇ। ਹੇ ਮਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਚਰਣ ਮੇਰੀ ਪਨਾਹ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਗਤ ਜਨਨੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਸੁਮਦਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੰਗ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸੁਮਦਾ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਮੰਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ—ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ। ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੁਮਦਾ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪੂਰਾ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ, ਸਾਰੇ ਵਾਘਾਂ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਹ ਬਣ ਜਾ, ਜਿਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਰਗੀ ਸਤੀਆਂ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਘੁਨਾਥ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਣਗੇ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸਦਾ ਵੀਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯੱਗ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇੱਥੇ ਆਵੇਗਾ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਲੈ ਕੇ। ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰੀ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਧੀਰਜੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਂਗਾ।" "ਫਿਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇਂਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗੀ ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਮ ਦਾ ਘੋੜਾ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਚਰਨ-ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਸੁਮਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਹਿਚੱਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਯੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਯੱਗ-ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਫੜੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹਾ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੱਗ-ਘੋੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਸੁਮਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਨੇ "ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ!" ਆਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਅਹਿਚੱਤ੍ਰਾ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਧਨਵਾਨ ਵਣਜਾਰੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਡਰਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਰਾਜਾ ਸੁਮਦਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੋਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਕਿਸਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ, "ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਕਰ ਕਿ ਇਹ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕੋਲ ਹੈ, ਕਿਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੈ।" ਸੇਵਕ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਜਾਣੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਘੁਨਾਥ ਦਾ ਘੋੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਘੁਨਾਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਭ ਆਰਚਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਸਜਾਵਟਾਂ ਲਗਾ ਲਓ।" "ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਣ।" ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਿਆਂ, ਰਾਣੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਦ ਵੀ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਚੰਗੇ ਯੋਧਿਆਂ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਸੁਮਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ, ਤੇ ਸਜੀ-ਸਜਾਈਆਂ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜੀ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਆਦਰ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਰਤਨਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਤੇ ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਜ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਲਓ।" "ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਘੋੜੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖੋ, ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਓ, ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਰਾਮ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਹਾਥੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਤੇ ਖੁਦ ਵੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਢੋਲ, ਝਾਂਝਰ, ਤੁਰਹੀਆਂ, ਰਬਾਬਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਮਾਗਮ ਕਰਕੇ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਦਰਿਤ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਆਰਚਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ੁਭ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਘਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।