ਰਘੁਨਾਥ ਜੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਜੋ ਯੋਧੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਸਿਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚਲ ਪਏ। ਫਿਰ, ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਮਾ ਨੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਦਾਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਯਥਾ-ਵਿਧੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਾਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਸਠ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹਾਥੀ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ, ਜੋ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਰਤਨ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸ਼ਹਿਰੀ ਰਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਲੱਖ ਰਤਨ, ਸੌ ਮੋਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲਾਲ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਟੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਕ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੀ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੋਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਅਧਵਰਯੁ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਫ਼ਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੀਉਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ!" ਰਾਮਾ ਨੇ ਦਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ—ਕਨਿਆ, ਜਮੀਨ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਸੋਨਾ, ਤਿਲ, ਅਤੇ ਮੋਤੀ—ਸਮਝਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਭੋਜਨ, ਦੁੱਧ, ਨਿਰਭੈਤਾ, ਉੱਚਤਮ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। "ਦੋ, ਦੋ, ਦੋ—ਧਨ, ਸਤਿਕਾਰ, ਦੋ,"—ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਹੋ; "ਭੋਜਨ ਦੋ, ਭੋਜਨ ਦੋ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਸਮੇਤ,"—ਇਹ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਘੁਨਾਥ ਦਾ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਉਚਿਤ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ। ਫਿਰ, ਰਾਮਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: "ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਾਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।" ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਤੇਰੇ ਰਸਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਵੀਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤ।" "ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੀਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।" ਇੰਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੰਗਲਮਈਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਵਾਂਗ ਕਰਕੇ, ਮਾਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਯੋਗ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਵਾਂਗਾ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਧਾ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉੱਤਮਤਾ ਨਾਲ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਧਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਆਖਿਆ: "ਰਾਮਾ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ।" ਰਘੁਨਾਥ ਨੇ ਸੁਣ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ।" "ਪਰ, ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ, ਔਰਤ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਨਿਹੱਥੇ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੀਂ।" ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ, ਜੋ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਹੌਲ੍ਹੀ ਹੱਸ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਹਲਕੀਆਂ ਹਲਚਲ ਨਾਲ, ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। "ਰਾਮਾ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਐਸਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ, ਜੋ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।" "ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।" "ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ; ਪਰ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।" "ਤੂੰ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ ਸੀ।" "ਰਾਜਾ, ਤੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ: ਸਨਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦਾ ਕੰਨ ਕੱਟਿਆ।" "ਇੰਝ, ਤੇਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ; ਜੇ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।" ਜਦ ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਵਾਣੀ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ, ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹੌਲ੍ਹਾ ਹੱਸ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਸੰਤ, ਜੋ ਸੁਖ-ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਸਮ ਹਨ, ਫਿਰ ਸੁਣੋ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਯੋਧੇ, ਧਨੁਰਧਰ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨ—ਉਹ ਹੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਲੋਕ ਨਹੀਂ।" "ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਜਗਤ-ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਸਭਾ-ਸਦੱਸ ਹੱਸ ਪਏ; ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਜਨਮਾ ਨੇ, ਘੋੜੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਵਸਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਘੜੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਕੇ ਛੱਡਿਆ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। "ਜਾ, ਘੋੜੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਜਾਂ; ਤੂੰ ਯਜਨ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆ।" ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ-ਮਾਹਰ ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਘੋੜਾ, ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਚੱਲੀ, ਧਰਤੀ ਹਿਲਾ ਕੇ; ਇਤਨਾ ਕਿ ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਫ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਸਜ ਗਈ; ਤੇ ਹਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਹੌਲ੍ਹਾ-ਹੌਲ੍ਹਾ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।