ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਆਪ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਲਦਾ ਹੈ। ਛਠੀ, ਅਠਵੀਂ, ਚੌਦਵੀਂ ਜਾਂ ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਤੇਲ ਜਾਂ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਪਾਪ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੰਡਨ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਲਿਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਸਿਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਕੋ ਕਪੜੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਣਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫੂਕਣਾ ਤੇ ਨੰਗੀ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੈਰ ਅੱਗ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਤਪਾਉਣੇ, ਨਾ ਹੀ ਗੰਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣੀਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਕਿਸੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਵੇਖਣਾ, ਤਣੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਉਣਾ, ਜਮਿਆ ਹੋਇਆ ਦਹੀਂ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖ ਮਿਟਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੂਆ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ, ਤੇ ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਨਹੀਂ ਧੋਣੇ। ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਜਾਂ ਜੁੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਣੇ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ। ਗਿੱਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁੱਤਣਾ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੰਦੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਲੇਟ ਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਗੰਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ। ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸਣਾ; ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਜਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਫਰਜ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜਾਂ ਅਕੇਲਾ ਵਨਵਾਸੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਡੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਣੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਹ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਘੜੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਮਹਾਨ ਜਨਾਨੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਬਲੀ, ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ ਲਈ ਆਦਰਯੋਗ ਘੋੜਾ ਛੱਡੋ। ਸਾਰੇ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦੋ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਰੀਬਾਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਰਤ ਲਓ: ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਣਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨਾ ਤੇ ਧਨ-ਵਿਲਾਸ ਤੋਂ ਵੰਜਣਾ। ਆਪਣੇ ਕਮਰ ਉੱਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਸੀੰਗ ਦੀ ਪੱਟੀ ਪਾਓ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਅਤੇ ਚਮੜਾ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਪੂਰੇ ਤਿਆਰ ਕਰੋ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਰਥ ਭਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰ: ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਘੋੜਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਲਿਆ।” ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫੌਜ ਦੇ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਵੀਰੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ। ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਤਾਜ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਲ ਅਤੇ ਪਵਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਰਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਹਨ। ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਣ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੁਨਰਮੰਦ ਸਵਾਰ ਹੋਣ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਣ। ਹਾਥੀ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਸਜੇ ਹੋਣ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਾਲੇ ਤੇ ਭਾਲੇ ਹੋਣ; ਵੀਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ, ਤੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ। ਮੇਰੇ ਰਥ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋਤਿਆ ਜਾਵੇ; ਇਹ ਰਥ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਣ। ਸੈਂਕੜੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ, ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।” ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਲਜਿਨ ਨਾਮਕ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਦਸ ਮੁਕੰਮਲ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਸੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਚਿੱਪੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਟਾਂ ਸਨ। ਚਿਹਰਾ ਅਰਧਚੰਦ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਘੋੜਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਉਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗਹਣੇ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿਪਾਹੀ ਅੱਗੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਹਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ; ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜੀ। ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀਆਂ ਤੇ ਮਹਲ ਹਿਲ ਗਏ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਹਿਨ੍ਹਿਨਾਹਟ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਖੜਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਿਲਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ। ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਧੂੜ ਉਡੀਕ ਹੋਈ ਤੇ ਲੋਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਚਲ ਪਈ, ਜਿਸਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਕਾਲਜਿਨ ਨਾਮਕ ਸੈਨਾ-ਪਤੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਜੰਗ ਲਈ ਗੂੰਜਦੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਕੇ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਸਤੂਰੀ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਸਿਰ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਸਭ ਮੋਤੀਆਂ, ਕੰਗਣਾਂ, ਤੇ ਤਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਚੱਲ ਪਏ।