ਭਾਈ, ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਓ। ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੀਆਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ 'ਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹੋ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜਦ ਭਰਤ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ, ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਰ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਨੋਹਰ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਉਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਦ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸੂ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਆਮਦ ਉੱਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਸਕੇ। ਭਰਤ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਚੁਸਤ ਹੋ ਕੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ, ਹਰ ਘਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਚੰਦਨ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਜਾਣ, ਸੁੰਦਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਜਾਣ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿਣ। ਹਰ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਟਕਣ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਆਉਣ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਧਨੁਸ਼ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਅੱਗ ਜਗਾਈ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਗ-ਪੂਜਕ ਨੱਚਣ। ਮੇਰੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਹਨ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੇਰੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਨਿਜ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਚੁਸਤ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵੀ ਥੱਲੇ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਹਰ ਗਹਣੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੋਤੀ ਵੰਡਣ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਔਰਤਾਂ, ਹੱਥੀਂ ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਮੰਗਲ ਆਰਤੀ ਕਰਨ। ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੇ ਜੋ ਰਾਣੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਉਸਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਵੇ। ਇੰਝ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਮਦ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਮੁਖ ਨਾਮਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਗਰ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਮੁਖ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮਹਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਨਗਰ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਣਹੋਣੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਫੜਕੇ, ਨਵੇਂ ਧੋਏ ਹੋਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਆਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਅਨੇਕ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਜਿੱਤੂ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਮਿਲਣ ਆਏ। ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਣਿਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚਾਂਦੀ-ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਚਟਕਦਾਰ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ। ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਵਿਚ ਅਡਿੱਠ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਵੇਦਿਕ ਆਚਰਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ। ਇੰਝ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਡਾਂ-ਮੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਰਘੁਨਾਥ ਉਸ ਮਨੋਹਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜੋ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਵਾਨਰ, ਜੋ ਉੱਚਲਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਨਗਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਫੁੱਟ ਤੋਂ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰੇ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਜੋ ਤਿਉਹਾਰੀ ਤੋरणਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਭਟ, ਚਾਰਣ ਤੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੀਣਾ, ਨਗਾੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। "ਜੈ ਹੋ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਦੀ! ਜੈ ਹੋ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ ਦੀ! ਜੈ ਹੋ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤ ਦੀ! ਜੈ ਹੋ ਸਭ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ!"—ਇਹ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਬੋਲ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਮ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸੜਕ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਚੌਕ, ਚੰਦਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕੀ ਹੋਈਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੁਝ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਰਘੁਨਾਥ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜ਼ਰੋਖਿਆਂ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ, "ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਭਿਲਲਣਾਂ ਜੋ ਜੰਗਲ 'ਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਸੀਂ ਵੀ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ; ਇਸ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਖੁਸ਼ਨਸੀਬ ਹਾਂ! ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਮਕੁਟ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਬੰਧੂਕ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੰਗ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦ ਤੇ ਉੱਚੀ ਨੱਕ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਰਾਮ ਵਲ ਤੱਕਦੀਆਂ, ਐਸਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਅਮਾਪ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਟਸਿਆਯਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸੇਸ਼ਨਾਗ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਮਝਾਓ।" ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਰਘੁਨਾਥ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਉਹ (ਕੌਸਲਿਆ) ਮਨੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹੀ, ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਜਦ ਸੁਮੁਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਮੁੜ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਤੇ, ਸਾਰਾ ਨਗਰ ਖੁਸ਼ੀ, ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ।