ਜਾਂਬਵਨ ਨੇ ਫਿਰ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹਨੁਮਾਨ ਹੀ ਲੰਕਾ ਜਾਣ, ਉਹ ਲੰਕਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੇ।” ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਹਨੁਮਾਨ ਲੰਕਾ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ, ਉਸਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਵਾਟਿਕਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ੀ ਰਾਖਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਖਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜਾ ਰਹਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਨੇ ਸਭ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਾਂਬਵਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਰਾਮ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਲੰਕਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ—ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।” ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਰੱਖੀ: “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਮਹਾ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਮਹਾ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਮਹਾ ਸਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ, ਸਰਵੋਚ ਧਰਮ, ਵੀਰੂਪਾਖਸ਼, ਸਪਾਂ ਦੀ ਜਨੇਊ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚਮੜੀ ਦੇ ਪਹਿਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਖੋਪੜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਨਰਕ ਦੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਭਸਮ ਲਗਾਇਆ, ਪਰਨਾਰਾਯਣ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸ਼ੁਭ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ, ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ, ਭਕਤਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ, ਪਰ ਪਹੁਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਗਿਆਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਕਸ਼ ਦਾ ਸੀਸ ਵੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੀਸ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਨਾਰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਤਬ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਸ਼ਰਵ, ਤ੍ਰਿਨੈਣ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਨੁ ਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸਾਫ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ, ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀ, ਦਕਸ਼ਿਨਾਮੂਰਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਗੰਗਾ ਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਵਾਸੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਕੇਦਾਰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਗੋਕਰਨ, ਕਣਾਖਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਚਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਣਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਮੁਰਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸੋਮਭੂਤੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਵਿਆਪਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿੰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਮਾ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੁੰਦਰ ਮਕੁਟ ਪਹਿਨਿਆ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਮਰ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਚਮਕਦਾ, ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਸੁਖਦ ਚਿਹਰਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਪੈਰਾਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਵਰ ਮੰਗੋ; ਮੈਂ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।” ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਾਯ ਦਿਓ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ।” ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਸਿੰਗਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਧਨੁ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰੋ, ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚੋ।” ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਕਰਕੇ, ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਧਨੁ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਧਨੁ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਹਰਾ ਨੇ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਧਨੁ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਨਰਾਂ ਧਨੁ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਧਨੁ ਦੇ ਤਟ ਦੇ ਹਰੇਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਅਤਿਕਾਇਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਵਾਨਰ, ਪੇੜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕੀ ਚਿੰਤਾ? ਜੋ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤਕਦੀਰ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਖਾਣਾ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਸੂਗਰੀਵ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜਾਂਬਵਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਣਗਿਣਤ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ, ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਖਾਏ, ਪਾਣੀ ਪਿਆ, ਵਾਟਿਕਾ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਖਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਇਆ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੜਿਆ, ਭੱਜ ਕੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਗੇਟ ਤੇ ਆਇਆ, ਚੜ੍ਹਿਆ, ਮਹਲ ਤੋੜਿਆ, ਕੁਝ ਨੇ ਸਤੰਭ ਲੈ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਕੁਝ ਨੇ ਹਾਲ ਤੋੜੇ, ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਪਤਾ ਲਗਿਆ rampart ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ, ਸਭ ਦੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਸਮਝੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਨ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰੀ, ਇੰਦਰਜਿਤ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਅਤਿਕਾਇਆ ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਇਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਸੂਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਨ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਪਰ ਹਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਫੜੇ ਗਏ, ਉਹ ਦੋ ਯੋਧੇ ਰਾਮ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ। ਰਾਮ ਨੇ ਅਤਿਕਾਇਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਲੜਾਈ, ਹੋਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਭਿਆਨਕ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।” ਅਤਿਕਾਇਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ—ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰਾਖਸ਼ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਦਿਖਾਈ ਅਤੇ ਅਦਿੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਹੋਰ ਵੱਡੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਿਖਿਤ ਵੀ ਆਏ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗੇ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੂਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਹੋਰ ਰਾਖਸ਼, ਕੁਭਕਰਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣਗੇ, ਫੜ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਗੇ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰੇਗੇ।” ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਵਾਹ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਲਈ ਕੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ? ਇਹ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਉਲਟ ਚਲਣ ਹੈ।” ਸੂਗਰੀਵ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ, ਛੱਡੇ ਨਾ ਜਾਣ।” ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮਾਰੇ ਨਾ ਜਾਣ, ਛੱਡੇ ਜਾਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਗਹਣੇ ਲਿਆਓ।” ਇਹ ਆਖਦੇ ਹੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲਿਆ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਲੰਕਾ ਦੇ ਗੇਟ ਤੇ ਜੋ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਰੂਪ ਹੈ—ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜਦ ਇਹ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇ, ਰਾਵਣ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਰੰਤ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਜਾਣਾ ਪਵੇ—ਇਹ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਆਖੀ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਲੰਕਾ ਯਾਤਰਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਕਥਾ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।