ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਤੋਂ ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ ਜੈਸੇ ਚਮਪਾ ਆਦਿਕ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਇਹ ਫੁੱਲ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਵਿਆੰਜਨ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਹ ਭੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ। "ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਭੋਜਨ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ‘ਚ, ਸੁਪਾਰੀ, ਪਾਨ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਪਾਨ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗੁਗਲ ਅਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲਾ ਕੇ ਧੂਪ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਘਿਉ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ। "ਹੇ ਮुनਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।" ਉਥੇ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਦੇਵ ਨੂੰ ਅਰਘ ਅਰਪਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨੌਵੇਂ ਦਿਨ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਾਰੀਅਲ ਨਾਲ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਘ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਾਤੂਲਿੰਗ (ਬੜਾ ਨਿੰਬੂ) ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨਾਰ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਸੱਤ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਕ ਪੱਤੇ ਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਨੂੰ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ। "ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਤਰ ਸੁਣੋ—ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਅਰਪਿਤ ਅਰਘ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਣ ਹੈ।" "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਹੇ ਜਲ-ਸ਼ੈਯਾ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਵਰਤ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋ ਕੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ।" ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ, ਨਾਚ, ਅਤੇ ਪੁਣ੍ਯ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਹੌਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਗਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਸ਼੍ਰਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ, ਘਿਉ, ਪਾਨ, ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਪੂਰਨ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ, ਕਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਚੰਦਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਿਆਹਿਆ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਂਸ ਦੀਆਂ ਟੋਕਰੀਆਂ ਅੰਕੁਰਿਤ ਅਨਾਜ, ਨਾਰੀਅਲ, ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਓ। ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੀ ਨਵੇਂ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਇੱਕ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਪੂਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਪਯੁਕਤ ਦਾਨ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਕਰੋ। "ਜੋ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਫਲ, ਦੇਵਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਵਰਤ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਭ ਇੱਛਤ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਸਾਰਿਆਂ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੰਵਤਸਰ ਨਾਮਕ ਦੀਪ ਵਰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ।" "ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?" ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤ ਤੱਤ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਤਿਆਰਾ, ਗਉ ਹਤਿਆਰਾ, ਮਿੱਤਰ ਦ੍ਰੋਹੀ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਪਤਨੀ ਦਾ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤੀ ਜਾਂ ਕਰੂੜ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੌ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੰਵਤਸਰ ਦੀਪ ਵਰਤ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸਰਦੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਭ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਠ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ, ਤੀਰਥ, ਤਲਾਵਾਂ ਜਾਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੋ।" "ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੇ।" ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਤਰ ਹੈ: "ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਓ।" "ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਸਮੇਤ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ।" ਫਿਰ, ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਮਤ੍ਸਯ, ਕੂਰਮ, ਵਾਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ, ਬੁੱਧ, ਕਲਕੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਆਦਿ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।" "ਇਹ ਧੂਪ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਭਗਤ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਪੂਜਾ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।