ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪਾਠ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਪਾਠ ਦੌਰਾਨ, ਹਰ ਇਕ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਅੰਤ ’ਤੇ ਆਦਰਸੂਚਕ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਜਮੀਨ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਨ, ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ—all ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਠ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ—even ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ—ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਕੇ ਨਾ ਜਾਣ ਲੈਂ? ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਹਨ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਛਤੀ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਪਹਿਲਾ, ਪਦਮ ਦੂਜਾ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੀਜਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਚੌਥਾ। ਫਿਰ ਭਾਗਵਤ ਪੰਜਵਾਂ, ਭਵਿਸ਼ਯ ਛੇਵਾਂ, ਨਾਰਦ ਪੁਰਾਣ ਸੱਤਵਾਂ। ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅੱਠਵਾਂ, ਅਗਨਿ ਨੌਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਦਸਵਾਂ। ਫਿਰ ਲਿੰਗ, ਵਾਮਨ, ਸਕੰਦ, ਮਤਸਯ, ਕੂਰਮ, ਵਾਰਾਹ, ਗਾਰੁੜ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਪਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਨਰਸਿੰਹ, ਆੰਡ, ਦੌਰਵਾਸਸ, ਦੂਜਾ ਨਾਰਦ, ਕਪਿਲ, ਮਾਨਵ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ, ਵਾਰੁਣ, ਕਾਲਿਕਾ, ਮਹੇਸ਼, ਸਾਂਬ, ਸੌਰ, ਪਾਰਾਸ਼ਰ, ਮਾਰੀਚ, ਭਾਰਗਵ, ਕੌਮਾਰ—ਇਹ ਵੀ ਅਠਾਰਾਂ ਹਨ। ਮਨੂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਵਿਅਖਿਆਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ’ਚ "ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ" ਨਾਮਕ ਸੰਬਾਦ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਧਿਆ ਵੰਦਨ ਦੀ ਕਰਮ-ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੂਰਜ ਹਾਲੇ ਵੀ ਗਰਮ ਸੀ, ਪਰ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੁਜਾਤੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨ ਨੂੰ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਭਾਟਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ 'ਹਾ ਹਾ' ਤੇ 'ਹੂ ਹੂ' ਦੇ ਨਾਲ਼ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ। ਜਦ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਾ, ਤਾਂ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ, ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੌਤਮੀ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰ ਉੱਤੇ ਆਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਫੜ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਵਾਰੁਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਵਾਰੁਣ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਰਾਹ ਤੇ ਲਿਆਇਆ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਭਾਟਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋਇਆ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਚੰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਨੀ ਹੋਇਆ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਬਰ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਛੱਤਰੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਹਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੰਤਰੀ ਵਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਸਭਾ ਹਾਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਠਕਾਂ ਲਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ-ਚੌੜੇ ਬਦਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੁਜਾਤੀ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਚਿਤ ਬੋਲਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹੋ—ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ। "ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ—ਪਰ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। "ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁੰਭਕਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੌਣ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕੀ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ?" ਫਿਰ, ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਰਾਮਾਇਣ ਤੁਹਾਡੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਇੱਥੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" ਜਾਮਵੰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਚੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਓ—ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ।" ਫਿਰ, ਜਾਮਵੰਤ ਨੇ ਬੜੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਮਾਇਣ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦਸ਼ਰਥ—ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਥ-ਯੋਧਾ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਮਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸੌ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਵਿਟਰਸ਼ਰਵਾਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।" "ਇਕ ਸਾਧਿਆ ਨਾਮਕ ਜੀਵ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।" "ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਾਧਿਆ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ।" "ਫਿਰ, ਸਾਧਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਮਕ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਲ ਲੜਨ ਆਇਆ।" "ਪਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਜਦ ਸਾਧਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੂਸ਼ਣ ਨੂੰ—ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸੀ—ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਚਾ ਨਾ ਕੀਤੀ।" "ਮੈਂ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਜੇ ਇਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ?