ਹਨੁਮਾਨ ਲਈ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੈਠਕ ਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਲਿੰਗ ਦੀ ਬੈਠਕ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤਾਂ ਵੀਰਭਦਰ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਸੁੱਟੀ; ਅਤੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਸੜ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ, ਮੁੜ ਉਪਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਉੱਗੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਖ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਬੀਰਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਥੇਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਤੇਰੀ ਬੈਠਕ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੜ ਜਾਵੇਗੀ।" ਬੈਠਕ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ—ਸਨਕ ਆਦਿ—ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਆਉਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਗੌਤਮ ਦੀ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। "ਓਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਸ਼ਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਗੋਚਰ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ, ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਦੀ ਜਨੇਊ ਸੱਪ ਹੈ; ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰ, ਬਿੰਦੂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ। ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਚੰਦ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਆਤਮਾ—ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਠ ਰੂਪ ਹਨ; ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਹ ਸਤੁਤੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ—ਭਾਗਾ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਜਾ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲਿਆਉ।" ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਆਏ ਹੋ?" ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਰਾਖ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ; ਸਿਰਫ ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।" ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸਾਨੂੰ ਪੰਜ ਉਪਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੜਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਗੂੰਜ ਕਿਉਂ?" ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੀਰਭਦਰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹੀ, ਅੱਗ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਵਾਂਗ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।" ਫਿਰ ਦੇਵਤਾ ਨੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ: "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਹ ਕਿਉਂ?" ਭਵ (ਵੀਰਭਦਰ) ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹਨੁਮਾਨ ਲਈ ਲਿੰਗ ਦੀ ਬੈਠਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੀਤਾ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ।" ਫਿਰ ਦਯਾਲੂ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਠੀਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਸੜ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਹਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਗੰਧਰਵ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸਾਜ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਮਹਾਨ ਵੀਣਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।" ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਵੀਣਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਿੰਦ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।" ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਇਹ ਵੀਣਾ ਜਿੰਦ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਕ ਨਾਲ ਗੰਧਰਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵੀਣਾ, ਪੂਰੀ ਤਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਲੈ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੌਕੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਫਲ ਵਾਂਗ ਬਣਾਇਆ; ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਭ੍ਰਹਤੀ ਪੌਦੇ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਵਰਦਾਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ: ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ। ਹਨੁਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ, ਸੁੰਦਰ, ਨੌਜਵਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਹਰੀ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ।" ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸੰਤਾਂ, ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿੱਤੇ। ਰਾਮ ਨੇ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਜੋੜਾ ਵਸਤ੍ਰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ: ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ, ਕੀਮਤੀ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਤਾਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਗੌਤਮੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਮ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਤਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਧਰਮ ਦਾ ਗੁਪਤ ਸਰ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ?" ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਯਜਨ (ਯਗ) ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ; ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ। ਸਭ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਲਿ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਬਾਲ-ਮੱਤਾ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਨਾ ਕਰਮ, ਨਾ ਭੇਟ, ਨਾ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ, ਨਾ ਯਗ, ਨਾ ਤੀਰਥ, ਨਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ। ਨਾ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਨਿਯਤ ਕਰਮ, ਨਾ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਦ, ਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਸੇ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਲਈ, ਲੋਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਜੋੜ ਸਕਦੇ; ਪਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਲਿ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਿਗੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ; ਕੁਝ ਲਈ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਯਾ 'ਤੇ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ— ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਜਗਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ...