ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਭ੍ਰਿੰਗਾ, ਰਾਜਧਤੂਰਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਪੂਗਾ, ਪੁੰਨਾਗਾ, ਚੰਪਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ।" ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਗੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।" ਉਹ ਦਿਨ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨ੍ਹਾ ਲਵੇ, ਧੋਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸੁੱਕੀ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ।" ਫਿਰ, ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗਨਿ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਪ੍ਰਣਵ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਤੱਕ। ਪੰਜ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਭਸਮ ਲਵੇ। "‘ਈਸ਼ਾਨ: ਸਰਵ ਵਿਦਿਆਨਾਮ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਭਸਮ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ; ‘ਤਤਪੁਰੁਸ਼ਾਯ ਵਿਦਮਹੇ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕੇ; ‘ਅਘੋਰਭਯੋਅਥ ਘੋਰਭਯੋ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ; ‘ਵਾਮਦੇਵਾਯ ਨਮ:’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ; ‘ਸਦ੍ਯੋਜਾਤੰ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਾਮਿ’ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇ। ਫਿਰ, ਓਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਛਿੜਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਇਹ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਵਿਧੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਅਚਾਰਯ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਮੈਂ ਸ਼ੂਦਰ ਆਦਿਕ ਲਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—‘ਸ਼ਿਵ’ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਭਸਮ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨੀ, ਫਿਰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਲੈ ਕੇ, ‘ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲਾਵਣੀ। ‘ਸ਼ੰਕਰਾਯ’ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ, ‘ਸਰਵਜ੍ਯਾਯ’ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ, ‘ਸਥਾਣਵੇ ਨਮ:’ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ ‘ਸਵਯੰਭੂ’ ਉੱਤੇ, ‘ਨਮ: ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਲਾਵਣੀ। ਫਿਰ, ‘ਨਮ: ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੇਹ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਣੀ। ਜੇ ਭਸਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੂਰਵਾ ਘਾਹ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਤ੍ਰਿਕਾਲ ਸੰਧਿਆ ਤੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਮੰਦਰ ਜਾਵੋ। ਦੇਵੀ ਦੇ ਚੌਕ, ਜਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਚੌਕ, ਜਾਂ ਸੁੱਚੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੌਕ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਕਰਨੀ। ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਰੰਗਦਾਰ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਚਿੱਟੇ ਚੂਰਨ ਨਾਲ, ਕਮਲ, ਸਵਸਤਿਕ ਆਦਿਕ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣੇ; ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਗਦਾ, ਸ਼ੰਖ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਡਮਰੂ, ਪੰਜ ਸ਼ਿਖਰ ਵਾਲਾ ਮੰਦਰ, ਤੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੀ ਬਣਾਉਣੇ। ਕਲਪ-ਵ੍ਰੱਖ, ਗੁੱਛੇ, ਛੋਟੇ ਢੇਰ, ਛੇ-ਬਿੰਦੂ, ਤਿੰਨ-ਬਿੰਦੂ ਜਾਂ ਨੌ-ਬਿੰਦੂ ਵਾਲੇ ਆਕਾਰ ਬਣਾਉਣੇ। ਬਾਰਾਂ-ਕੋਨੇ ਵਾਲੀ ਝੂਲਾ, ਚਪਲ, ਪੱਖੇ, ਚਾਮਰ ਤੇ ਛੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਵੀ ਬਣਾਉਣੇ। ਗਿਆਨੀ ਇਹ ਚਿੱਤਰ ਚੌਕ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਇਹ ਵਿਧੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਮੁੱਖ ਹੈ, ਖਰੀਦਿਆ ਮੱਧਮ, ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਨੀਵਾਂ, ਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ। ਜੋ ਯੋਗ੍ਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਫਲ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਯੋਗ੍ਯ ਤੋਂ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੈ। ਲਾਲ ਚੌਲ, ਜਸੁੰਦਰਾ, ਅਡੂਲੇ, ਕਾਲਾ ਚਣਾ, ਲਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਚੌਲ, ਜੌ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ, ਜੋ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ। ਕਮਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰੀ, ਜਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਸਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਉਹ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ, ਚਮੜਾ, ਕਪੜਾ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਤਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ, ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮਬਾ ਜਾਂ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਗੋਬਰ ਦਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਚਮੜੇ—ਬਾਘ, ਹਿਰਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮ੍ਰਿਗ, ਮਾਰਗ-ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕਾ ਚਮੜਾ—ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਆਸਨ ਬਣਾਵੋ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਦਮਾਸਨ ਜਾਂ ਸਵਸਤਿਕ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਜਾਂ ਭਸਮ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸਾਸ ਤੇ ਬੋਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਕੇਸ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਉੰਗਲ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸੁਖਸ਼ਮ ਰੂਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੋ। ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੀਆਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਰਾ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਬਾਰਾਂ, ਅੱਠ, ਪੰਜ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ ਬਣਾਓ ਅਤੇ ਉੱਤੇ ਲਿੰਗ ਰੱਖੋ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ। ਸੁੱਚੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਣੀ ਭਰੋ। ਓਮ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰੋ; ਪਰ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਓਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ‘ਸ਼ਿਵ’ ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਓਮ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਚੌਲ ਆਦਿ ਸਮੱਗਰੀ ਰੱਖੋ। ਇਹ ਸਭ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰੋ: "ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਆਵਾਹਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਨਾਨ ਤੱਕ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰੋ।