ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਇਕ ਮੰਡਕਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸ ਮੰਡਕੇ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜੂਠੇ ਭੋਜਨ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖੀਰ—ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਜੂਠੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।” ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ—ਚਾਹੇ ਪੱਤਾ, ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ—ਉੱਚਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਆਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।” ਫਿਰ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬਾਣਾ ਦੇ ਸਵੈਯੰਭੂ ਲਿੰਗ ਦੇ ਕੋਲ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਦਨ ਪਥਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ—ਉਥੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੋ। ਹੁਣ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਿਲੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵੋ। ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਬਿਨਾਂ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਦੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।” ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਜਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ, ਸੁੱਕਾ ਕੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਚੱਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਰਿਆ। ਨਦੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੇਤ ਦੇ ਚੌਕ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ, ਸੁਤਲੇ, ਸੁਚੱਜੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਰੱਖੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਹੀ ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੀਆਂ, ਕਪੂਰ, ਕੰਕੋਲਾ, ਕਸਤੂਰੀ ਦਾ ਚੂਰਨ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਚਾਨਣ ਵਰਗਾ ਸੁਚੱਜਾ ਹਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ਦੀ ਪਹਿਰਦਾਰੀ ਲਈ, ਚੰਦਨ ਪਥਰ ਦੀ ਗੰਢ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਬਕੁਲਾ ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵੀ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੇਫਾਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦੱਸਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਘੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਨਾਜੁਕ ਚੰਦਨ ਪਥਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਘੜੇ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਰੱਖੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸੁਤਲੇ ਪੱਖੇ ਨਾਲ ਝਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨੂੰ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਏ। ਉਥੇ, ਇਕ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ, ਧੋਏ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਹਿਕਦਾਰ ਤੇ ਹਲਕਾ ਪੀਲਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਲਿਆਇਆ। ਇਹ ਮਹਿਕਦਾਰ ਪਦਾਰਥ ਬਾਂਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਾਲਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਫਿਰ, ਪੰਜ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੇ ਉੰਗਾ ਨਾਲ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਲਿਆ ਗਿਆ। ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਚਿਹਰੇ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗਵਾਨ ਜਣੀ, ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ। ਭੋਜਨ ਸਮੇਂ, ਸੁਤਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸੁਪਾਰੀ ਲਪੇਟੀ ਜਾਂ ਘੜੇ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਵਾਸਨ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ। ਫਿਰ, ਵਾਸਨ ਦੀ ਡੋਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇੰਝ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਦਰ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਮੇਤ ਮਹੇਸ਼ਾ ਆਦਿ, ਭੋਜਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਏ ਗਏ, ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਚੂਰਨ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਸੁਪਾਰੀ ਜਵੇਲਰੀ ਦੇ ਵਾਸਨਾਂ—ਕੋਈ ਤਿਕੋਣੀ, ਗੋਲ, ਵੱਡੀ, ਛੋਟੀ, ਪਤਲੀ—ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ। ਚਿੱਟੇ ਪੱਤੇ ਧੋ ਕੇ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਚੂਰਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸੁਪਾਰੀ ਲਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਾਰੀ ਲਓ, ਮੈਨੂੰ ਟੁਕੜੇ ਦੇਵੋ।” ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਫਲ ਖਾਏ ਹਨ, ਇਕ ਬਾਂਦਰ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਜ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਣ, ਆਗਮ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਤੋਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਪਾਰੀ ਲਓ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਟੁਕੜੇ ਦੇਵੋ।” ਹਰੀ ਨੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁਪਾਰੀ ਤੇ ਚੂਨਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਪੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਟੁਕੜੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ; ਕਪੂਰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਹ ਲਿਆ ਤੇ ਖਾਧਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਪਾਰੀ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਜਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯਾ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਿਮਰ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਖਾ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ।” ਫਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। “ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ; ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੀ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਸਨੇ ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਗੌਤਮ, ਤੂੰ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ?” ਗੌਤਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ; ਪਰ ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਨਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਘਰ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।” ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਖਾਵਾਂਗੀ।” ਫਿਰ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਗਿਆ ਲਈ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ, ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਰੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾ; ਮੈਂ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਘਰ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਦੇਵੀ ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਗਈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।