ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਰੂਦ੍ਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 108 ਮਣਕੇ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਮਣਕੇ ਵੀ ਮਿਲਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, 30 ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਦੋਰੀ ਅਤੇ 8 ਮਣਕਿਆਂ ਦੀ ਹੋਰ ਦੋਰੀ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਕਲਾਈ ‘ਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਮਣਕਾ ਬੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਦੋ ਮਣਕੇ ਬਾਂਹਾਂ ‘ਤੇ, ਇੱਕ ਮਣਕਾ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰੂਦ੍ਰਾਕਸ਼, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਈ। ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਆਵਾਹਨ, ਆਸਨ, ਜਲ ਅਰਪਣ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਦੀ ਰੀਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਠ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਤ ਚੂਰਨ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬਕੁਲਾ ਅਤੇ ਪਾਟਲਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਪੜੇ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਰਵਾਜੇ ‘ਤੇ ਤਾਮੇ ਦਾ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਲੱਕੜ ਦਾ ਭਾਂਡਾ; ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਦੀ ਸਿੰਗ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸੱਜੇ ਵੱਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੰਖ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ, ਤਾਮੇ ਜਾਂ ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਜਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਸ਼, ਅੰਬ ਜਾਂ ਜੰਬੂ ਦੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਧਾਰਾ-ਸਨਾਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ "ਨਮਸ" ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਤ-ਰੁਦ੍ਰੀਯ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ "ਸ਼ੰ" ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੂਪ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤુલਸੀ, ਮਾਰੂਵਾ ਪੱਤੇ, ਕਲਹਾਰ, ਵੱਡੇ ਕਮਲ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਕਮਲ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਕਰਵੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਨਿਕਾਰ, ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ, ਅਪਰਾਜਿਤਾ, ਤਿਲ, ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ, ਸ਼ੁਭ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਪੂਰ, ਅਗਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਸਰਜਾ, ਅਗਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਸੋਲੇ ਲੰਪ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਦੀ ਬੱਤੀ, ਚਾਨਣ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ‘ਤੇ ਰੱਖੇ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਲਈ ਵਧੀਆ ਭੋਗ—ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਿਆ ਚਾਵਲ, ਆਟੇ ਦੇ ਭੋਜਨ, ਖਾਣ ਵਾਲੀ, ਚਟਣ ਵਾਲੀ, ਚੂਸਣ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ—ਚੜ੍ਹਾਈ। ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਆਦਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਕੀਆਂ ਸਬਜੀਆਂ, ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਕਿਸਮਾਂ-ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ, ਅੰਗੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਸੂਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਕਵਾਨ, ਜੜਾਂ, ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਹੋਰ ਉਪਲਬਧ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਸਜਾ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗ ਸੋਭਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਚਾਨਣ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਸੁਤਲੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਗੜੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ, ਧੋਈਆਂ ਤੇ ਨਿਰਮਲ, ਅਟੁੱਟ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਟੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ। ਤਿੰਨ ਸ਼ੁਭ ਪੱਤੇ, ਕਪੂਰ ਦੀ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਨ ਦਾ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਅੱਠ ਔਰਤਾਂ ਤੰਤੂ ਵਾਦ, ਵਾਂਸਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਵਾਦ-ਯੰਤਰ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗੌਤਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਲੈ ਅਤੇ ਤਾਲ ਪਕੜ ਕੇ, ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਗਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ, ਔਰਤਾਂ ਸੁਰ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਵਾਦਕ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੰਗੀਤਕ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗੂ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ; ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ?” ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਬਾਣਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ। ਜਲਦੀ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬਾਣਾ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇੱਥੇ ਘਰ ਆਉਣਗੇ।” ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਬਾਣਾ, ਜੋ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੀ, ਵੀਹ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਹਾਥੀ ‘ਤੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਵਧੀਆ ਰਥ ‘ਤੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਰਥ ‘ਤੇ, ਅਤੇ ਬਲੀ ਨੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ‘ਤੇ ਆਇਆ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸਭ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਲ ਗਿਆ। ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਪਏ; ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਭ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ; ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਛਾਵਣੀ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਜਲ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਦਰ-ਭੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਲ, ਤਲਾਬਾਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੀਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਦੋ-ਵਾਰਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਤੁਰੰਤ ਬਣੇ ਬੇਦੀ ‘ਤੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਬਲੀ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਬਾਣਾ ਨੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਇਕੱਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਉਮਾਨਾਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ ਸਮੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ, ਯਜਨਾ, ਆਦਰ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਭਗਵਤ-ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਮਹਾ-ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।