ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੱਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਕਰੀਆਂ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ, ਨਰਮ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਤਾਲੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ, ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀਆਂ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਐਸੇ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸਨੇ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਜੀਵਨ ਜੀ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇਹ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਨਿਸ਼ਕੰਤਾਨ ਸੀ, ਦਾਨ-ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਅਲਸੀ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਯੱਗਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਸੀ। ਇਹ ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਉਂਦੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੰਦਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਖੰਭੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਗਰੂ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਮਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਪਾਰਜਾਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਚੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ, ਸੁੱਚੀਆਂ ਛਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੰਗਣ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਪੈੜ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਗੂੰਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪਾਟੀਰਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ। ਗਰਮੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਛੱਤ ਕੇਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅੱਗ-ਰੋਧੀ ਛਪਰੇ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਪਾਟੀਰਾ ਲੱਕੜ ਦੇ ਮੋਟੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ, ਅੰਦਰਲੀ ਕੰਧਾਂ ਮਹਿਕਦਾਰ ਅਤੇ ਰਸਭਰੇ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੁਭਕਾਮਨਾ ਵਾਲਾ ਰੰਗ-ਮੰਚ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੌਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਥਾਂ ਛਾਂਵੀਂ ਸੀ, ਅੰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਅਤੇ ਕੁੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਬੋਹੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੱਦਲ ਚਮੜੇ ਹੋਏ, ਥਾਂ ਠੰਡੀ-ਠੰਡੀ, ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਉਪਵਨ। ਚੰਗੀਆਂ ਖੂਹਾਂ, ਤਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ। ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਅਕਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਰਸ ਭਰੇ ਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਗ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾ ਰਹੀਆਂ। ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਔਰਤਾਂ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਵਾਸਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਭਸਮ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਸਮ ਦੇ ਗੋਲੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭੀਜੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ। ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਗੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਪਈਆਂ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਲੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਈਆਂ। ਐਸੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪੂਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪਦਾਰਥ ਰੱਖੇ। ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਕਪੂਰ ਦਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਤ-ਚਿੱਟੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਲ ਲਗੇ ਕਪੜਿਆਂ, ਗੁੜੂਚੀ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਇਆ। ਹੋਰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਕੱਪੜ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਚੌਕੀ ਰੱਖੀ, ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਵਾਸਨ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਦਾਰਥ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ। ਇੱਕ ਵਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅਖੰਡ ਚੌਲ, ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਚੌਲ; ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੇਸਰ, ਕਸਤੂਰੀ, ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਹੋਰ ਵਾਸਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਜਾਏ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਆਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪੂਜਾ ਹੋਈ; ਲਿੰਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਲਿੰਗ ਪਹਿਲਾ ਆਵਰਣ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੂਜਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਆਵਰਣ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਆਵਰਣ ਬ੍ਰਹਮਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਆਵਰਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ, ਫਿਰ ਵੇਦ; ਦਿਸ਼ਾ-ਪਾਲਕਾਂ ਦਾ ਆਵਰਣ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਆਵਰਣ ਸ਼ੰਭੂ, ਉਸ ਦਾ ਆਵਰਣ ਗੁਣ; ਇਹ ਦਸ ਆਵਰਣ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਪੂਜਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਵਰਣ, ਉਸ ਦਾ ਆਵਰਣ ਉਮਾ, ਉਮਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਆਵਰਣ ਈਸ਼ਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇ ਆਵਰਣ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਪੰਜ ਪਰਮ ਆਵਰਣ ਹਨ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਵਰਣ, ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰਮ ਆਵਰਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਜਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਸੋਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਆਵਰਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਆਵਰਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਜੋ ਅੱਠ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਪਾਤਰ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਸਭ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ। ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਜਾਂ ਤਾਮੇ ਨਾਲ ਮੋਤੀ ਦੇ ਖੋਲ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਅੱਠ-ਪੰਖੁੜੀ ਵਾਲਾ ਪੱਤਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਪੱਤਾ ਅੱਠ-ਨੁੱਕੀ ਕਮਲ ਪੱਤੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦਾ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਅੱਠ ਕਮਲ-ਆਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਨਾ ਬਹੁਤ ਮੋਟੀਆਂ, ਨਾ ਪਤਲੀਆਂ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਾ ਉੱਤੇ; ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਮਾਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਪਾਤਰ ਐਸਾ ਬਣਾਉਣ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਸਮਗਰੀ, ਆਵਰਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।