ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪਏ ਰਹੇ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, "ਕਿਵੇਂ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਥਾਪਤ ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ? ਹਾਏ!" ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਵਕਰ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਿਚਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ।" "ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ," ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਉੱਤਮਵਾਨੋ।" ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਚਾਰੋ। ਕਿਹੜਾ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਹੜਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ? ਕਿਹੜੀ ਪੰਕਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੰਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ, ਕਿਹੜਾ ਉਪਾਸਕ ਯੋਗ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਭਗਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ?" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ; ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨਾਯਕ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ, ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਝੂਠ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ— ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਵ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲੈਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਯ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਠ-ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ— ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦਾ ਗਿਆਨੀ, ਨਵੇਂ ਤਾਜ਼ਾ ਤਾਲ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਲਿਖੀ, ਦਿਵਯ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਮੰਗਲਮਈ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਬੰਨ੍ਹਨ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਅੰਤ 'ਤੇ 'ਓਮ' ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਜਾਂ ਅੰਤ 'ਤੇ ਲਕੀਰ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ 'ਓਮ' ਦਾ ਸਿਰ ਉਪਰ ਜੋੜਿਆ ਹੋਵੇ— ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ 'ਅ' ਅੱਖਰ, ਜੋ ਉਪਰੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਢਲਦੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ 'ਅ' ਅੱਖਰ ਸਮਝੋ, ਪੱਟੀ ਤੋਂ ਲਕੀਰ ਨਾਲ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਛੇ ਵਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਰ ਬਿੰਦੂ ਹੋਵੇ, ਇਹ 'ਵਿਕਾਰ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਸਿਰ-ਲਕੀਰ, ਹੇਠਾਂ ਢਲਦੀ, 'ਈ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ, ਸਿਰ-ਲਕੀਰ ਢਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ 'ਓਮ' ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਉਸ 'ਤੇ, ਅੰਤ 'ਤੇ ਹੋਰ ਲਕੀਰ ਹੋਵੇ, ਫਾਵੜੀ ਵਰਗੀ, ਇਹ 'ਉ' ਅੱਖਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਫਾਵੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤੀ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਪੁਰਾਣ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਤਰ ਹੈ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਾ, ਪਦਮ, ਵੈਸ਼ਣਵ, ਮਾਰਤੰਡ, ਨਾਰਦ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਆਗਨੇਯ, ਕੂਰਮ, ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਪੁਰਾਣ— ਗਾਰੁੜ, ਲਿੰਗ, ਸਕੰਦ, ਮਤਸਯ, ਨਰਸਿੰਹ, ਰਾਮ, ਅਤੇ ਕਾਪਿਲ ਪੁਰਾਣ ਵੀ— ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੈਵ, ਭਾਗਵਤ, ਦੌਰਗ, ਅਤੇ ਭਵਿਸ਼ਯੋੱਤਰ ਪੁਰਾਣ। ਭਵਿਸ਼ਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪ-ਗ੍ਰੰਥ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਰਤਨ-ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਰੱਖੋ।" "ਸਾਫ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੋ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੋ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸੰਗਲਪ ਲਓ। ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਸਫ਼ੈਦ ਰੰਗ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰਾ, ਹਥ ਵਿੱਚ ਅੰਕੁਸ਼, ਮਾਲਾ, ਪਾਸ, ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ, ਸਫ਼ੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਦੂਧ ਵਰਗੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖ, ਬਲਦ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਹੱਸਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰਾ, ਅਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਵਸਤ੍ਰ। ਹਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਅਭੈ-ਮੁਦਰਾ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹ ਉਠੀਆਂ, ਮਕੁਟ, ਸੱਜਣ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਿਵੇਚਨ ਮੁਦਰਾ, ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵਰ ਦਿੰਦੇ। ਅਨੇਕ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਰਧ-ਕਮਲ 'ਤੇ ਗਿਰਿਜਾ ਨਾਲ ਬੈਠਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ। ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ embodied ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਾਸਕ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; 'ਇਹ ਪਾਣੀ ਹੈ'—ਇਹ ਘੜਾ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, 'ਇਹ ਸੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ' ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਪ੍ਰਣਵ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰੇ; ਜਾਂ 'ਯਦਵਾਗ' ਤਿੰਨ-ਪਦ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰੂਪ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਜਾਂ, ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼-ਸੂਕਤ ਜਾਂ ਗਾਯਤਰੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ; 'ਓਮ, ਭਗਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਮੁਕ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।" "'ਕਾਂਡਾਦਿਤੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਦੁਰਵਾ ਘਾਸ ਲਿਆ ਕੇ, 'ਓਮ, ਭਗਵਤੀ ਦੁਰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਲੋਕ-ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਫਿਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ; ਪੰਜ ਤੋਂ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਉਮਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਪਾਸਨਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ, ਪਾਨ, ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ। ਉਪਾਸਕ ਨੇ ਕੁਆਰੀ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ— "ਸੱਚ ਬੋਲ, ਪਿਆਰਾ ਬੋਲ, ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।" "ਗਾਯਤਰੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਦਾਰਭਾ ਘਾਸ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪੁਸਤਕ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਸਾਹਸ੍ਰਪਰੇਮੈਟ੍ਰਚਾ ਪੰਕਤੀ ਨਾਲ। ਵਿਦਵਾਨ, ਦਾਰਭਾ ਘਾਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜੋੜ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਲੱਕੜੀਆਂ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ 'ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਮੱਧ-ਮੰਤ੍ਰ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਪਾਸਨਾ, ਪੁਰਾਣ ਪਾਠ, ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹਨ ਦਾ ਕਾਰਣ ਜਾਣਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਨਿਆ।