ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਖ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਰਤ ਦਾ ਫਲ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਵੀ—ਇਹ ਮਹੀਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ, ਨਿਸ਼ਿਧ ਕਿਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਿਧ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਾਨ-ਬੂਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ, ਭਾਰੀ ਉਲੰਘਣਾਂ, ਛੋਟੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਉੱਚੀ ਅਸ਼ੁਧਤਾ—ਇਹ ਸਭ, ਜੋ ਜਾਤੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੋ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਖ-ਵਖ ਸਰੀਰ, ਮਨ, ਬੋਲ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਧੀ-ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇੰਝ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ-ਭਾਗੀ, ਸਾਨੂੰ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੀ ਅਸਧਾਰਣ ਕਥਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਮੂਲ ਕਥਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਾਓ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਸ਼ਵ-ਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਸਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ, ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ। ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ?” “ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਸ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?” ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ ਹਾਂ, ਹਿਮਾਚਲ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਆਸਕ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਓ; ਰਾਘਵ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲੇ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਠ ਕੇ, ਪੂਜਾਰੀ ਬਾਹਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪੈਰ-ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਬੈਠਣ ਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਅਧ੍ਯਯਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਫਲ ਆਇਆ; ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਵਿਵਹਾਰ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਇਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਟਸ-ਆੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿ-ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ: “ਇਹ ਹੈ ਸ਼ੰਭੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਿਰਤ ਹੈ, ਸਦਾ ਕੈਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਹੈ। ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਐਸਾ ਸ਼ੰਭੂ, ਮਹਾਨ-ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਤਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਗਿਆ; ਤੇਰੇ ਬੁਲਾਵੇ 'ਤੇ, ਕੈਲਾਸ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਵਾਨ, ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਪੁੱਛੋ; ਅਸੀਂ ਅੱਜ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤ-ਦਰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਆਨੰਦ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਲਿੰਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਮਹੇਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ; ਨਮਸਕਾਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਫਲ, ਧੂਪ ਦੀ ਭੇਟ ਦਾ ਫਲ; ਦੀਵੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਧਰਮ, ਧਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਸਾਧਨ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।” ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ; ਰਾਜ-ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਤੂੰ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਮ। ਉਹ ਜੀਭ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੈ—ਇਹ ਦੋ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਥ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਚੰਗੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸਰੀਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹਰਾ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਣ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇਰਾ ਮਨ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।” ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਦੂਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਚਿੱਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਪੜ੍ਹੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, “ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?” ਫਿਰ, ਸ਼ਿਵ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਇਹ ਹੈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਥੇ ਰਾਮ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ, ਉਪਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਪਰਲੇ ਗਈ।