ਜੋ ਲੋਕ ਬੱਚਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ ਜਾਂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਧ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਆਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਟੱਲ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਰਗ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਧੁਸੂਦਨ, ਨਾਰਾਇਣ—ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੱਚੇ ਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰਜੋਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿਟਸਤਾ, ਯਮੁਨਾ, ਸੀਤਾ, ਤੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਰਮਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਸਯਮ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਾਸੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕੇਦਾਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ, ਵਿਆਸ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਜਾਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਤੇ 'ਹਰੀ' ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਹੜੇ ਸੁਭਾਗੇ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੋਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਨਰਾ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨੰਦ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਧੰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪਾਪ-ਹਰਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਸੰਚਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਜਗਤਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਥੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰਿ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ, ਤਿਲ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ, ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਕੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਦੌਲਤ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਰਗ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਆਗਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜੜੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ, ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਦੀ ਦਾਨ, ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਖਿਮਾ, ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ, ਆਰਾਮੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਲੋਂ ਇੰਦ੍ਰਿਯਾਂ ਤੇ ਸਯਮ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ—ਇਹ ਸਭ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਪ ਅਤੇ ਪੁੰਨ—ਇਹ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਬੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਥੇ ਕੇਵਲ ਸੱਚ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਤਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੋਲ ਬਲ, ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਹਿੰਮਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹਵਾ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਵ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਰਗ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੋਰ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਇਸ 'ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹਰੇਕ ਮੂਰਖ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਸੁਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ, ਹੋਮ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਪਾਠ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸੁਰਗ ਦਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਗਿਆਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਧਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਧਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਔਖੀਆਂ ਹਨ; ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕੋ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਇਥੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਣ। ਉਹ ਧਰਮ ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਯਸ਼, ਧਰਮ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਧੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ। ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਹਥੇਲੀ 'ਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।