ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੇ ਖੇਤ, ਘਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਸਾ-ਉਮੀਦ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੂਰਖ ਜੋ ਭੁੱਖੇ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ, ਗਰੀਬਾਂ, ਬਿਮਾਰਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਜਾਂ ਅਸਹਾਇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਦਇਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਾਸਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਚਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਅਣਨਿਯੰਤਰਤਤਾ ਕਰਕੇ, ਵਚਨ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਚਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਦਇਆਵਾਨ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ, ਅਜਯ, ਚਿਰਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਚਾਰ-ਭੁਜਾ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਿਰਫ਼ਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ—ਇਹੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਹੈ, ਇਹੀ ਧਨ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਫਲ ਦਾਮੋਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਣਗਣਤ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨਵ ਹਿਮਨ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਅਧ੍ਯਾ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਡਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਪੀ ਜਿਹੜੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੂਤ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦੇ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਲੈ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਨਹੀਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਬੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖ ਕੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਕਰਤਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਤੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ, ਜੇ ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਕਰਮ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਨੇਕੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ, ਬਚਨ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਬਚਨ, ਮਨ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਮ-ਇੰਦ੍ਰੀ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਉੱਚਤ ਸਚ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਤੇ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਜਾਂ ਅਸਨਮਾਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਲੋਭ ਤੋਂ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਛਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਦ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੱਖਵਾਰਿਆਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਬਿਮਾਰਾਂ ਲਈ ਦਵਾਈ ਵਾਂਗ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਉਧਾਰ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪ ਗਿਆਰਾਂ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਲਦੀ ਉਹ ਪਾਪ ਛੱਡ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਸੋਲਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨ, ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਸਾਧਨਾ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਰਤ ਦਾ ਧਰਮ, ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਜੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਲਣ, ਤਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਰਤ ਭਾਰੀ ਪਵੇਗਾ। ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਚੁਤ ਦਾ ਗੁਣ ਗਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਖਾਸ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਤ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਸੌ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਰੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ—ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ—ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਿਸ਼ਾ, ਵਾਮਜੁਲੀ, ਪੱਖ-ਸੰਵਰਧਿਨੀ, ਤਿਲਦੁਧ, ਅਖੰਡ ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਮਨੋਰਥ, ਭੀਮ ਦਵਾਦਸ਼ੀ—ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।