ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ। ਫਿਰ, ਯਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਕਾਲੀ ਤੇ ਪੀਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਵਾਲ ਖੜੇ, ਅਤੇ ਅੰਗ ਕਾਂਵਾਂ ਵਰਗੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਉਸ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ ਕੇ ਆ।" ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਯਜਨਦੱਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।" ਯਮ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ "ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਨੇੜਲੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਆਉਣਾ, ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣਾ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇ।" "ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਮੇਰੇ ਵਰਣਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣ, ਉਸ ਹੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ।" ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆ, ਪਰ ਯਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਯਮ ਉਠਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜੋ; ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣਾ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ: "ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ? ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!" ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇੱਥੇ ਉਹ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਵਸੁਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮਰਾਜ ਹਾਂ, ਜੋ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ-ਪੁੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ, ਮੈਂ ਯਮ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅੱਜ ਹੀ ਆਪਣੀ ਵਾਪਸੀ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ; ਤੇਰੇ ਦਸ ਸਾਲ ਆਯੁ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹਨ।" "ਜਦ ਤੇਰੀ ਆਯੁ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਥੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪੁੱਛ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇ ਆਧਿਕਾਰ ਹੋ।" "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵਸੁਧਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?" "ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ।" ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਲੋਕ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬਚਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—" "ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—" "ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—" "ਚਾਹੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਉਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—" "ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪੀ, ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਮਾਨਵ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—" "ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—" "ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ—" "ਜੋ ਧਨਵਾਨ, ਠੱਗ ਅਤੇ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ—" "ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਦ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—" "ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖੇ ਨਾਲ, ਸਾਂਝਾ ਫੀਸ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—" "ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।" "ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਕ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਕੋ-ਕੁਲ, ਮਿੱਤਰ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—" "ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—" "ਜੋ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਤੇ ਨਾਸਤਿਕ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰੱਖ ਕੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—" "ਜੋ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਕਿਰਤੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ—" "ਉਹ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਪਕਰਨ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਦੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਿੱਤਰ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ।" "ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ, ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਭਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੂਲ, ਮਕਰ, ਜਾਂ ਮੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਨਹੀਂ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ।" "ਨਦੀਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਨਰਕ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਠ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਦਾ ਅਤੀਥੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ, ਬੰਸ, ਬਰਛੇ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਰੱਖ ਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਮ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਵਰਣਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।