ਸੂਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਦੱਸੋ, ਲੰਬਾ ਸੁਣਾਓ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਣੀ ਦੀ ਪਿਆਸ ਕਦੇ ਮਿਟਦੀ ਨਹੀਂ।” ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹਿਆ, “ਇੱਥੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਜੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ। ਉਸ ਜਗਤ ਦੀ ਉਚਾਈ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ, ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਦੰਦ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸੇ ਦੰਦ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਇਹ ਬਾਰਹ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਠ ਦਿਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਕੇਸ਼ਵ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਹੜਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ?’ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਹਿਆ, ‘ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨਾ ਵੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ?’ ਧਰਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਅੰਤ, ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੱਸੋ।’ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਚਿਤ ਜਾਂ ਅਨੁਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਗ ਹਨ। ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੈਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਉੱਤਰੀ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈ ਵਿਦਿਕ ਧਰਮ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਰਣ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾ ਹੋਈ; ਇਸ ਲਈ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਤ੍ਰੈ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਵਾਧਾ ਵੀ ਤਦ ਹੋਇਆ। ਤੀਜਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਵਿਨਾਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਪੂਜਾ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ, ਜਪ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਜੌ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੂਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਵਸਤੂ, ਉੱਚਤਮ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਤੇ ਧਰਮਵੰਤ ਹਨ। ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣਾ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਤਪ, ਯਜ, ਵਰਤ ਆਦਿ—ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਿੰਨੇ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਦਸ, ਪੰਜ, ਤੇ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਮਾਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਫਲ—ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਨਿਰਭੈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਉਲਟ ਹਨ, ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਿੱਠੇ, ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ, ਜੌ ਦਾ ਭੋਜਨ, ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ, ਛਤਰੀਆਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵਧੀਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ, ਤਿਲ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਵੱਡੇ ਧਰਮ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਲਈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਹੋਰ ਧਨ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ—ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂ ਜਿੰਨਾ ਸਮਰਥ, ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਐਸੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੀਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਡੱਲੀ ਲਈ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ, “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਮਾਧਵ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਇਸ ਬਾਰੇ, ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਅਤਿ ਅਚੰਭੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ—ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਯਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਥੱਲੀ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿੰਡ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਵਾਸੀ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਫਿਰ, ਯਮ ਨੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਖੜੇ ਵਾਲ, ਤੇ ਕਾਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗ—ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਨੱਕ—ਕਹਿਆ, ‘ਜਾ, ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿਆ।’ ਉਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਨਾਮ ਯਜਨਦੱਤ, ਸ਼ਾਂਤ, ਗਿਆਨੀ, ਤੇ ਯਜ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਆ; ਕੇਵਲ ਉਹ ਜੋ ਉਸਦੇ ਗੁਣ, ਪੜ੍ਹਾਈ, ਤੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ। ਰੂਪ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਗਿਆ, ਪਰ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਕੇ, ਕੇਵਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਮ ਨੇ ਮਨਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਮ, ਉੱਠ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਕਹਿਆ, ‘ਇਹ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜੋ; ਹੋਰ ਲਿਆਉ।’ ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ, “ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੰਝ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਹਿਆ— ‘ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ? ਮੁੜ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹਾਂ।