ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਰੀ, ਸਭ ਤਪਸਵਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਰਥ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਚਲੀ। ਰਸਤੇ-ਰਸਤੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਪ ਰਾਮ ਜੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਸੋਹਣੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੀ। ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗ ਗਈ। ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਧਰਮਵਤੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਚ ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ। ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਅਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਵੀਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਚ ਨਿਵਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, “ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿਰੰ ਜੀਵੀ ਰਹੀਂ।” ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ਵੀਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਸਭ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀ। ਜਦ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲੀ, ਅਗਸਤਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ-ਰੂਪ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਸਲ ਧਰਮਵਤੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਜੀ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ, ਉਥੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਮਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛਿਆ: “ਗੁਰੂਦੇਵ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?” ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਦਾਨ ਦੇਵੋ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਵੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਰੁੱਤ ਨੇ ਵੀ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਭਾਰੀ ਧਨ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਤੇ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਆਏ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟੋਤਭਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ। ਅਗਸਤਯ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰਤਨਾਂ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਅਾਸ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਚਯਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਉੱਤਮ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਦਵੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕ ਲੱਖ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਗਰੀਬਾਂ, ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸਹਾਇਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਹਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਭ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ। ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਦਮੀ-ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਨੂੰ ਦਾਨ ਮਿਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਘਟੋਤਭਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਨਾਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਂਸਠ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਜਲ ਲੈਣ ਚਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ-ਉਰਮਿਲਾ, ਰਾਜਾ ਮਾਂਡਵਯ, ਭਰਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ-ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ-ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਵੀ ਗਏ। ਸੁਬਾਹੂ-ਸਤ੍ਯਵਤੀ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ-ਵੀਰਭੂਸ਼ਾ, ਸੁਮਦਾ-ਸਤ੍ਕੀਰਤੀ, ਰਾਜਾ ਵਿਮਲ-ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ-ਸ਼੍ਰੁਤਵਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀਨਿਧਿ-ਕੋਮਲਾ, ਰਿਪੁਤਾਪ-ਓਂਗਸੇਨਾ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ-ਪ੍ਰਤੀਤਾ, ਉਗ੍ਰਾਸ਼੍ਵ-ਕਾਮਗਮਾ, ਨੀਲਰਤਨੋਧਿ-ਰਮਿਆ, ਸੁਰਥ-ਸੁਮਨੋਹਾਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਮੋਹਨਾ ਆਦਿ ਵੀ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਸਰਯੂ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲ ਨੂੰ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਇਸ ਉੱਤਮ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਧੋਵੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹਨ, ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਇਹ ਪਵਿੱਰਤਾ ਮਿਲੇ।” ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਪ੍ਰਸ਼ਟ ਜਲ ਯਜਨ ਮੰਡਪ ‘ਚ ਲੈ ਆਏ, ਜਿਥੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਟੋਤਭਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ, ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਨ੍ਹਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਘੋੜੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋਵੇ।