ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਮਘਵਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ 'ਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਛਾਤੀ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਹਾਏ, ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵੀਰ ਸੀ, ਤੇਰਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹ ਇਕੱਲਾਪਣ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ?" ਉਹ ਆਖੀ, "ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਬੁਢੇਪੇ, ਕੋੜ ਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ, ਤਬ ਵੀ ਛੱਡਦੇ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।" ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖੀ, "ਤੇਰੇ ਦੇਵੀ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਹਾਰ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ; ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰੈਡ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਬੰਨ੍ਹੀ ਸੀ—" "ਤੂੰ ਆਪ ਇਸਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ-ਜਨਮ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਭਾਰਗਵ, ਬਾਲਾ ਨੂੰ ਜੀਵੰਤ ਕਰ।" ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਫਿਰ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਬੋਲ ਪਾਏਗਾ।" ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਾਰਗਵ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਕਰਤੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਧੁਰ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਧੁਨ ਨਿਕਲੀ, ਜੋ ਕੰਨ ਨੂੰ ਭਲੀ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਸੁਰ-ਵਾਦਕ ਜੰਨਤ ਵਾਂਗ ਸਪਸ਼ਟ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ। "ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦੇ," ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਬਣ ਗਈ। ਉਹ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਾਊਂਟ ਸੁਮੇਰੂ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਚਮਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਧ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।' ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।" ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਧਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ—ਬਿਨਾਂ ਇਨਾਮ ਦੇ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰਾਖ ਹੈ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਬਲਦ, ਗਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੱਪ, ਗਲੇ 'ਤੇ ਵਿਸ਼, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਿਖਾ-ਪਾਤਰ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਥੀ-ਮੁੱਖ ਤੇ ਛੇ-ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ; ਹੋਰ ਸੁਣ. ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਕਮਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ।" "ਭਾਵੇਂ ਕਾਮਦੇਵ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਜਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸਰੂਪਤਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿ ਗਿਆ। ਮਹੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਬ-ਅਜਬ ਕਰਤਬ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਸ਼ੰਭੂ ਆਪ ਉਸ ਲਈ ਨਾਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਹੈ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਨਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਪਰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇ ਸੋਲੇਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ, ਨਾਰਦ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਸੀ।" ਫਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਦੂਤ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਪਲ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ਼ਾ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਰੀ, ਭੀਮ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਹਰਾ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ ਤੇ ਚੁਪਚਾਪ, ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਹੂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਆਪਣਾ ਚਿੱਤ੍ਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਦਵਾਰ-ਰੱਖੇ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਨ, ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਰੋਕਦੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ। ਨੰਦੀ, ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰ-ਘਾਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਹੇ ਜੰਗਲੀ? ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਡਰਾਵਣੇ ਸੇਵਕ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।" ਰਾਹੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਜਾ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖ, ਦਵਾਰ-ਰੱਖੇ—ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ।" ਦੂਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ, ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਿਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ। "ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਲਈ ਖੜਾ ਹੈ; ਜਾ ਜਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ—ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।" ਨੰਦੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ, ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਸੌ ਰਹੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦਵਾਰ-ਰੱਖੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਨੰਦੀ, ਦੂਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਉ।" ਤਦ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੰਦੀ ਨੇ ਦੂਤ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ। ਰਾਹੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਪੰਜ ਮੁੱਖ, ਦਸ ਬਾਂਹਾਂ, ਸੱਪ-ਜਨਮੂਨ ਧਾਗਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਦੇਵੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ। ਉਹ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ। ਦੂਤ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਬੋਲ।" ਫਿਰ ਰਾਹੂ ਬੋਲਣ ਲੱਗਾ। ਰਾਹੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਜਲੰਧਰ ਵੱਲੋਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੁਣੋ ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਰੋ।" "ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਧਰਮ-ਰਹਿਤ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਨਾ ਪਿਤਾ, ਨਾ ਮਾਤਾ, ਨਾ ਵੰਸ਼, ਨਾ ਕੁਟੰਬ ਹੈ।" "ਜਲੰਧਰ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।" "ਤੂੰ, ਪੁਰਾਤਨ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਬਲਦ-ਸਵਾਰੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ—ਸਕੰਦ ਤੇ ਵਿਨਾਇਕ—ਹੋਰ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ?" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇਰੰਬ ਦੇ ਵਾਹਨ ਚੂਹੇ ਦੀ ਪੁੱਛ ਨੂੰ ਸੱਪ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ; ਆਪਣਾ ਪੰਖ ਫੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਚੀਖਿਆ, "ਛੱਡੋ! ਛੱਡੋ!" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਕੰਦ ਦੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਕਤ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੀਖ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਚੂਹੇ ਦੀ ਫੜੀ ਪੁੱਛ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਘਟਨਾ-ਕ੍ਰਮ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਸੰਘਰਸ਼, ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।