ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੂਰਨ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੀਰਵਿਕਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਜਬੂਤ ਸ਼ਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਬੜਾ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਗਿਆਨੀ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ, ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ, ਤੇ ਹਰੀ ਦਾ ਸੇਵਕ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੁੰਦਰ ਨਾਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਅਚੂਤ ਦੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ। ਮੇਰੀ ਸੁਭਾਗਣ ਪਤਨੀ ਮਰ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਾਨ, ਤੀਰਥ, ਯਗ, ਜਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀਰਵਿਕਰਮ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਧੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿਆਂ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਧੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਵੀਰਵਿਕਰਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਚੱਜੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਦੇਰੀ ਕਰਨਾ ਵੱਡੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।" ਵੀਰਵਿਕਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਵਚਨ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਸ਼ਰਮਣ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਪੰਡਤ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।" ਪਰ ਪੰਡਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣੇ, ਸ਼ੂਦਰ, ਜਾਂ ਅਣਪਛਾਤੇ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧੀ ਨਾ ਦੇ।" ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਪਿਤਾ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਵੀਰਵਿਕਰਮ। ਜਿਸ ਦਾ ਕੁਲ, ਖੇਤਰ, ਧਨ, ਚਰਿੱਤਰ, ਜਾਂ ਉਮਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।" ਵੀਰਵਿਕਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਚਨ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਦ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਧੰਨ ਹੈ ਤੇਰਾ ਕੁਲ, ਤੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਤੇਰੀ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ। ਧੰਨ ਹੈ ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤੇਰੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ—even ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੰਡਤ ਚੰਡਾਲ ਵੀ ਸੀ—ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।" "ਹਰੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਵੱਡੀਆਂ ਅਲੌਕਿਕ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਆਗਿਆ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਦੇ ਕੇ ਮੁਕਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਦੇ; ਜੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਆਸ ਦਿਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਨਿਰਾਸਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਮਤਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਰਾਜੇ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ।" "ਜੋ ਇਹ ਪਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਨੂੰ, ਕੁਲ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ, ਨਾਰਾਇਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਚਿਤਰਕਾਰੀ ਭਾਗ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਓ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਕ ਵਾਰੀ ਵਾਤਸਿਆਯਨ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।" ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਤਸਿਆਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਜਣ, ਪ੍ਰਲੈ ਆਦਿਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਗੋਲ, ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ—ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਾਇਆ।" "ਤੁਸੀਂ ਮਹੱਤਤੱਤਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਦੱਸੀ।" "ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੀ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੁਣੀ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂ ਦੱਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨ-ਚਾਹੀ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਸ਼ੇਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਧੰਨ ਹੋ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਐਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਘੁਕੁਲ ਨਾਇਕ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਲੋਚਦਾ ਹੈ।" "ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਤਸੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਘੁਨਾਥ ਦੀ ਕਥਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਕੁਟ ਸਜਦੇ ਹਨ।