ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕੁਝ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਮਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੋੜੀ ਸੱਪ ਬਣ ਗਈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਧਵਾ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਮੂੰਹ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਸੜਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਧਵਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤਲਾਬ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਜੰਗਲ ਉਜੜ ਗਿਆ, ਗਾਂ-ਭੈਸਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਘਾਹ ਤੇ ਪੌਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਾਰਵਾਂ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਬਦਰੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਕਾਰਵਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਰੁਕ ਕੇ, ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਬਿਨਾ ਛੇਦ ਵਾਲੀ ਪੇਟੀ ਚੁੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਪੇਟੀ ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਿਸਰਜਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਪੇਟੀ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਫਿਰ, ਸੱਪ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਆਪਣੀ ਫੁਣੀ ਨਾਲ ਸਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪੇਟੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੁਲ੍ਹੀ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਲੀਆਂ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਸੱਪ ਪੇਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ। ਸਵੇਰੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵੀ ਪੇਟੀ ਚੁੱਕੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ। ਪੇਟੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਰਵਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੋਸ਼ਲਾ ਦੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕੰਬਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸੁਭਕ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੇਟੀ ਖੋਲ੍ਹੀ, ਅਤੇ ਸੱਪ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੇਟੀ ਦਾ ਢੱਕਣ ਉਠਾਇਆ; ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪਏ, "ਸੱਪ! ਸੱਪ!" ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੋਲੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਤੇ ਵੱਗੇ; ਸੱਪ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਇੱਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਸੱਪ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਦੱਖਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਚੰਡਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਨਾਈ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਪਾਪੀ; ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਸਾਲ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਭੋਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਲਈ, ਕੋਸ਼ਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡੋ ਨਾ, ਇਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ, ਪਾਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲਿਆ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਨਾਈ, ਨਿੰਦਿਤ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਿਵਿਆ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਦੱਖਣ ਦੇ ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਭਿਕਖੂ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਿਹਾਰਦੇ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੀਆਂ, ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬਾ ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵੈ।" "ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਂਗਾ—ਇਹ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੱਡੀਆਂ ਸੁੱਟਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ, ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਖੰਡ ਦੀ ਦੋ ਸੌ ਗਿਆਰਾਂਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਸੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੂਣ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਸੀ। ਉਸ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘੋਂਸਲਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਅਤੇ ਥੱਲੇ, ਖੋਹ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਘੋਂਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਅੰਡੇ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਕਿਤੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਮੁੜ ਘੋਂਸਲੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਦੋ ਅੰਡਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ, ਉਹੀ ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਫਿਰ, ਇੱਕ ਰਾਤ, ਵੱਡਾ ਤੂਫਾਨ ਆਇਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਵੱਸਦਾ ਸੱਪ, ਦੋਵੇਂ ਕੁਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠੇ। ਉਹ ਤਿੰਨ—ਸਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ, ਕਾਂ, ਅਤੇ ਸੱਪ—ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ੍ਰੀਪਤੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਿਹੜੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ? ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ ਸਨ? ਸਾਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ, ਨਾਰਦ ਜੀ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਕੁਰੂਜਾਂਗਲਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰਵਣ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੁਡਾ, ਅਤੇ ਭਰਾ-ਇਨ-ਲਾਅ ਕਰੰਤਕਾ।" "ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਖਾਂਦਾ, ਮਿੱਠਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਉਸ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਾਂ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਰੰਤਕਾ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਨਾਸਤਿਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਅਮੋਲ ਸਿਦਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।