ਇੱਕ ਵਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਮੈਲ, ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਮਣ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਚੀਨੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਫੁੱਲ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਤਾ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦੈਤ ਜਾਂ ਮੂਰਖ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਮੰਦ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਢੀ ਅੱਗ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਕਪੜੇ ਦੀ ਹਰਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸਿਰਫ ਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਸੇਵਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਖੀਲ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ, ਇੱਕ ਸਿੱਕਾ ਸਮੇਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਊ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੁੜ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿੰਨੇ ਸਿੱਕੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਸ਼ਵਿਨ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਰਵੀਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਇੱਕ ਕਠੋਰ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਲਦਵਿਜਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੂਤ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਲੈ ਗਏ। ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਕੰਮ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ, ਹੇ ਚਿਤਰਗੁਪਤ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।” ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਪਾਪੀ, ਬੁਰੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਲ ਰੱਤੀ ਭਰ ਭੀ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ।” ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਸੌ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਲਈ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੇਗਾ, ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੇਗਾ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਉਹ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਸੱਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਖੀਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਕਾ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਚੜ੍ਹਾਊ ਸਿੱਧਾ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਇਆਲੂ ਹਰਿ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।” ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਯਮ-ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਮ ਦੇ ਫਾਹੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ; ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਫਿਰ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਜੋ ਭੀ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਘੀ ਮਿਲੇ ਖੀਲ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਕਰੁਣਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਮਹਾਤਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਇਹ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਸਿਰ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਰਬ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਹੋ ਕੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਫਲ ਨੂੰ ਲੋਕ ਇੱਕ ਕ੍ਰੋੜ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਕ੍ਰੋੜ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਸੱਤ ਕ੍ਰੋੜ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਤਾਂ ਦੀਪਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਫਸਲਾਂ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਵੀ ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛੂਹ ਜਾਂ ਪੀ ਕੇ ਹਰਿ ਦਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?