ਇਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਕੌਣ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਫਲ ਕੀ ਹਨ?” ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸੁਣੋ, ਦਿਲੀਪ! ਚਿਤ੍ਰਸੇਣ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਇਆ, ਨਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਿਧ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੇ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਹੰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਘ ਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸ-ਪਾਸ ਘੇਰ ਕੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ‘ਇਸ ਬਾਘ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਾਰ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ।’ ਬਾਘ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਲਾਜ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਘ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਸਹਿ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਠਾਨੀ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਉਹ ਅਸ਼ਟਮੀ ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਨक्षਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ-ਤिथि ਵੀ ਸੀ, ਆਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤੀ ਨਾਲ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਸੁਗੰਧ, ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ। ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਕੇਸਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਭੋਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।’ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ, ਹਰੀ ਦੀ ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।’ ਜੇ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਿੱਧ, ਗਦ੍ਹਾ, ਕਾਂ, ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ? ਜਦ ਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫੁੱਲ, ਕੁਝ ਸੁਗੰਧ, ਅਤੇ ਕਪੜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆ, ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਣ ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦਿਵਯ ਵਿਮਾਨ ‘ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਿਆ। ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਆਰਕਾ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਦਯਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਦੱਸੋ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਗਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਖੁਦ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਭਾਵ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹਰੀ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕਟਣੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੈਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੌਤ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਸੂਈ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਲੋਹਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਖੁਦ ਆ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਪ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥੀਂ, ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਨਿਸ਼ਟਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜੀਵਤ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤੀਰਥ, ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੋਜ਼ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ‘ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਸ਼ੌਨਕ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਭੀਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਠੋਰ, ਪਰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅਪਣਾਇਆ।