ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹੋ, ਬੁਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਲੋਕ ਕੀ ਆਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਸੁਣ। ਜਲਦੀ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਉਠ, ਉਠ, ਹੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀ! ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਡਰਾਉਣੇ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਘੋੜੇ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ। ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਿਆ? ਸੱਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ।" ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੁਕੁੰਦ ਨੂੰ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਨਾਈ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੱਗ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦਾ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਤਰੀ ਉਸ ਨਾਈ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਉਤਰੇਆ, ਕੁਝ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਉਸ ਨਾਈ ਨੂੰ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਪਲੰਘ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਨਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, "ਕੀ, ਕੀ?" ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਪਾਪੀ ਨਾਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਤ ਦਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਚੁੱਪ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਯਮराज ਖੜੇ ਹੋਣ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਈ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਾਤਲ, ਡਰਾਉਣਾ ਨਾਈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ ਮੰਤਰੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਇਹ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਦਰਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਨਾਈ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਇਹ ਨਦੀ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਪੰਚਕੋਸ਼ਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੰਤਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜੋ।" ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਗੇ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਚੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਨਾਈ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਨਾਈ ਨੂੰ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ, ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਮਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੱਪ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਾਵਾ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕਾ ਧਾਵਾ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਲ ਝੀਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੇ ਉਥੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ, ਸਾਰਾ ਚਾਰਾ ਤੇ ਪੌਦੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਕਾਫ਼ਲਾ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਦਰੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਬੰਦ ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਬਕਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਛੇਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਸਲੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਬਕਸੇ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੱਪ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਆਪਣੀ ਫਣੀ ਨਾਲ ਸਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਬਕਸਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਖੁਲਿਆ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਲੀ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਈ, ਸੱਪ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕੁੰਡਲੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਸਵੇਰੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਥੋਂ ਤੁਰ ਪਏ, ਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਬਕਸਾ ਕੰਬਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਬਕਸਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਫ਼ਲਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਕੋਸ਼ਲਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਠੰਢ ਕਰਕੇ ਕੰਬਲ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਬਕਸਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸੱਪ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, ਬਕਸੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਏ ਹੋਏ ਢੱਕਣ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਕਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਸੱਪ! ਸੱਪ!" ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੱਲੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਦੇ ਵੱਲ ਭੱਜੇ। ਜਦ ਸੱਪ ਭੱਜਣ ਲੱਗਾ, ਇੱਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੱਪ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਸੱਪ ਦਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਦੇਵੀ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਚੰਡਕ ਨਾਈ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੰਤਾ, ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰੂ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਬਣਨਾ ਪਿਆ। ਪੰਜ ਲੱਖ ਵਰ੍ਹੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇ, ਹੁਣ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਸੱਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਹਨ।