ਸੌਨਕ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਕੇ ਵਿਆਸ ਜੀ, ਜੋ ਖੁਦ ਹਰਿ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ, ਨੇ ਕੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?” ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਸੁਤ ਜੀ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਔਰਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀ ਔਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਅਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?” “ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਪਤੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਤਪ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਨੂਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।” ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰਵਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਰਤਿ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸੁਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਪਰ ਬੜੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੱਚੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਸ਼ਿਆਮਬਾਲਾ ਆਪਣੇ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੇਤਾਂ ਤੇ ਗੁਪਤ, ਮੋਹਕ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਇਕ ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗਈ, ਜੋ ਬੜਾ ਵਿਲੱਖਣ ਥਾਂ ਸੀ। ਓਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਆਪ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈ, ਪਰ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਿਮਾਣੇ ਦੇ ਘਰ ਕਿਉਂ ਜਾਵਾਂ?” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ। ਸਿੰਘ-ਦੁਆਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ, ਉਹ ਗੇਟਕੀਪਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਹੇ ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਬਾਨ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ!” “ਮੈਂ ਰਾਣੀ ਸੁਰਤਿ ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੀ ਲਾਠੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦਰਬਾਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ ਤੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਦੱਸ, ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।” ਉਸ ਬੁੱਢੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੰਡਕਰਾ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ।” “ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਕਮਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁਵਨੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਗਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਆਰਵਤੀ ਹੈ।” “ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਲਣਹਾਰ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਰਤਨ-ਜੜਤ ਲਾਠੀ ਫੜਕੇ, ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।” “ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਂ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਣੀ, ਜੋ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਸੀ।” “ਇੱਕ ਦਿਨ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਔਰਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕੀਤਾ।” “ਉਹ ਘਰੋਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਰੋਦੀ ਹੋਈ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕੋਲ ਗਈ।” “ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।” “ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਹੇ ਦਰਬਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਈ।” “ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੌਤ ਵਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।” “ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੂਤਾਂ ਚੰਡ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਉਹ ਡਰਾਵਣੇ ਦੂਤ ਆਏ।” “ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਗੱਦਾਂ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਆਸਰੇ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।” “ਉਸ ਵੇਲੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਏ।” “ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੂਤ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।” “ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਜੀਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਹੰਸਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਜਸੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।” “ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਧੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਉਨਾ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਉਹ ਲੋਟਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।” “ਹੁਣ, ਬਾਕੀ ਪੁੰਨ ਦੇ ਭੋਗ ਲਈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਪਰ ਰਾਜਸੀ ਧਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦਰਬਾਨ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਰਤ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਆਈ ਹਾਂ।” ਦਰਬਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ?” “ਮੈਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ, ਮਾਂ, ਤੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸ।” ਕਮਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਗੁਰੂਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ...” “ਉਸ ਵੇਲੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਰਤੀਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਜੀ ਸਮੇਤ ਪੂਜੋ।” “ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ, ਖੀਰ ਤੇ ਚੀਨੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈਆਂ ਚੜਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ—” “ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਕਮਲਾ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਅਟਲ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਰਹੋ।” “ਹੇ ਰਾਣੀ, ਹੇ ਕਮਲਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਦੇਵੀ, ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣੋ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜਾਵਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ।” “ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਡੇ ਉਤਸਵ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਚੜਾਵਿਆਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ...” “...ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਪਤੀ ਨੂੰ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਓ। ਹੁਣ, ਦੂਜੇ ਗੁਰੂਵਾਰ ਨੂੰ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਖਾਸ ਰੀਤ ਸੁਣੋ।” “ਚੰਗੀ ਚਾਵਲ ਦੀ ਪੀਠੀ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਬਣਾਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਕਮਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਦਰਬਾਨ ਨੂੰ ਤੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸੁਖ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ।