ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਭੇਟਾਂ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ 'ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਲਸੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦਾ ਸਰੂਤ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਦਾਨਵ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਪਾਣੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਦਰ 'ਚ ਤੁਲਸੀ ਲਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਇਕ ਬੀਜ ਦੇ ਲਾਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਉਮਾ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਸੌ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਿਨ ਤੁਲਸੀ ਲਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਲਸੀ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰਾਮਾ ਸ਼ਿਲਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹਰੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਪੂਣ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਅਤੇ ਨੈਮੀਸ਼ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰਾਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰਾਮਾ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੂਣ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪ, ਭਾਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਲਾਗ੍ਰਾਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਤੁਲਸੀ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰਤ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰੈਭਿਆ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਵਰਗੀ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਪਤਿਵਰਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ। ਵਰਤੀ ਸਖਤ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ 'ਚ ਰਹੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ 'ਚ ਰੱਖੇ; ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਪਵਿਤਰ ਅਤੇ ਸੰਯਤ ਮਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਨਿਭਾਏ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੋਵੇ। ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਨਦੀ ਜਾਂ ਝੀਲ ਦੇ ਪਵਿਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਦੇਵੇ। ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਏ। ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਪੀਲੇ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ ਜੋੜੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰੇ; ਨਵਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ। ਉਥੇ ਹੀ ਭੋਗ ਬਣਾਕੇ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਕਰੇ; ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ, ਪਵਿਤਰ, ਨਿਰਮਲ ਪਾਤ੍ਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਯੁਰਵੇਦਕ ਜੜੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਸ ਪਾਤ੍ਰ 'ਤੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਰੱਖੇ; ਮੂਲ ਤੁਲਸੀ 'ਤੇ ਵੇਦ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ। ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ; ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅਧਿਅਾਪਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਏ। ਜੋ ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਨਿਯਮ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਰਚਣ ਵਾਲਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੇ: "ਆਓ, ਹੇ ਅਚਯੁਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਚਮਕਦਾਰ ਸਰੂਤ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਖਾ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ।" ਫਿਰ ਆਵਾਹਨ ਮੰਤ੍ਰ: "ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਾਣੀ, ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਨੰਤ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।" ਫਿਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮੰਤ੍ਰ: "ਚੰਦਨ, ਅਗਰ, ਕਪੂਰ, ਕੇਸਰ ਆਦਿ ਲੇਪ, ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਫਿਰ ਲੇਪ ਮੰਤ੍ਰ: "ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤ੍ਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਵਸਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ: "ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਬਚਾਓ; ਜੋ ਪਵਿਤਰ ਜਨੇਊ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਜਨੇਊ ਮੰਤ੍ਰ: "ਫੁੱਲ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਜੈਸਮਿਨ ਆਦਿ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਫੁੱਲ ਮੰਤ੍ਰ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਭੋਗ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸਾਰੇ ਸਵਾਦਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੈਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਭੋਗ ਮੰਤ੍ਰ: "ਸੁਪਾਰੀ, ਪਾਨ, ਕਪੂਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਪਾਨ-ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰੋ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧੂਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਗੁਗਲ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਘੀ ਦੀ ਦੀਵਟੀ ਜਲਾਏ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਉਥੇ, ਚਕਰਾ-ਧਾਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਘਯ ਦੇਵੇ; ਨੌਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਨਾਰਿਅਲ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਰਘਯ ਦੇਵੇ। ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬੀਜਾ (ਮਤੂਲਾ) ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ; ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਦੂ (ਅਨਾਰ) ਦੇਵੇ। ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨਾਜ, ਬਾਂਸ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਨ-ਸੁਪਾਰੀ ਨਾਲ, ਤਿਆਰ ਕਰੇ। ਕਪੜਾ ਪਾ ਕੇ, ਇਹ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ; ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਪਵਿਤਰ ਰੀਤ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਅਰਪਣ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋਈ।