ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦਾਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਮੀਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਜਮੀਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਗਿਆਨਤਾ ਜਾਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਮੀਂ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜਮੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦਵਿਜ ਜਮੀਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ, ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਮੀਂ ਛੀਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਮੀਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਦਾਨੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਖੰਡ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਇੱਕ ਗਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਬਲਦ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਮੂंगा, ਮੋਤੀ, ਹੀਰੇ ਜਾਂ ਰਤਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਾਪੁਰੁਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦਾ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਖੰਡ, ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਆਦਿ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੋ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਾਪੁਰੁਸ਼ਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੜ ਮਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜੋ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਵੇਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜੁੱਤੀ ਜਾਂ ਪੱਤਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਗਾਂ, ਜੁਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁੱਧ ਕੁੜੀ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਜੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵੀ ਵੇਖ ਲਵੇ ਤਾਂ ਸੂਰਜ ਵਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲਭ ਖੀਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਿਉ, ਦਹੀਂ, ਛਾਂਚ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਗੰਧ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਣੀ ਮੰਜਾ ਜਾਂ ਸੌਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਬਿਸਤਰਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਸੋਹਣੇ ਮੰਜਿਆਂ ਤੇ ਵਿਅਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਨ ਜਾਂ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਾਜਸੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਪਾਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਪਾਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਸੌ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਵਿਰਲਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਰੀਬ ਤੇ ਪੀੜਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰੀ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੁਸਤਕ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਅੱਖਰ ਲਈ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਗੁੜ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਮਕ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ। ਪਰ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਦਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਖਾਣਾ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਣੀ—ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ; ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੰਨੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਓਨੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਅਮਰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।