ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਸ਼ੌਣਕ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿਓ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਧਾ ਜੀ ਸਮੇਤ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਨਾਲ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ—ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇੱਥੇ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਘੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੀਵਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦਾ ਮਧੁ, ਦੁੱਧ, ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ? ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੋਜਨ ਭੋਗ ਲਗਾਏ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚਹੁੰਮੁਖੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜੇਕਰ ਇੱਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ, ਭਾਵੇਂ ਗੋਬਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋਮੂਤ੍ਰ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੇਰਵੀਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ; ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਦਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਚਾਰ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਖਵਾਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਖਾਏ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਫਲ, ਕੰਦ ਜਾਂ ਯਜਨ ਭੋਜਨ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਨੇ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦੰਡਕਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦਾ, ਵੈਸ਼ਿਆਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੁਰਾਂਦਾ, ਨਿਰਦਈ ਸੀ, ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ, ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ, ਗੋਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ, ਤੇ ਸਦਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਪਾਪ ਭਰੀ ਲੀਲਾ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੇਰੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਲੁੱਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਇਕ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇਖੇ। ਸਭ ਡਾਕੂ, ਦੰਡਕਾ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵਿਚ ਪਾਪ ਨਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਕਿਵੇਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਕੀ ਪਹਚਾਣ ਹੈ?" ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਦੰਡਕਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉੱਤਮ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਕੀਤਾ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਗਿਆ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦਾ ਸਰੂਪ ਪਾ ਕੇ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸ਼ੌਣਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿਓ, ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਜੋ ਕੋਈ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਿਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਗੋਚਮੜ (ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ) ਦੇ ਅਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੋਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੋ ਖੇਤਰ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੜੇ ਹੋ ਸਕਣ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਗੋਚਮੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।