ਇੱਕ ਵਾਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪ੍ਰਭੂ, ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ?" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਕਾਠਵੀਰਯ, ਕਰਣ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਕੁਮਾਰਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਗਰ, ਦਿਲੀਪ, ਕਾਕੁਤਸਥ, ਗੌਤਮ, ਗਾਰਗਿਆ ਅਤੇ ਜਾਮਦਗਨਿਆ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਮੀਕਿ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨक्षਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਹਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਪਾਪ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਕਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅੱਧ ਪਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੈਦਾਂ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।" ਇ enna da, "ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰਾਧਾ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਵੀ ਇਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਨਿਰਦਈ ਦੈਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੌ ਪਿਢੀਆਂ ਨੂੰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਜਯੰਤੀ ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਰੋਹਿਨੀ ਨक्षਤਰ ਨਾਲ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਵਰਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਚਾਰੇ ਯੁਗਾਂ—ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦ੍ਵਾਪਰ, ਕਲੀ—ਵਿੱਚ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਗਰਣ ਦੌਰਾਨ ਉੱਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੂਈ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਘੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭੋਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਨੂੰ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਕੀ (21) ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਖ, ਵਿਧਵਾ-ਪਨ, ਲੜਾਈ ਜਾਂ ਧਨ-ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਭਾਗਵਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਤਨੇ ਵੀ ਤੀਰਥ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹਨ, ਉਹ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸ਼ਟਮੀ ਵਰਤ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹਰੀ ਲਈ ਸਦਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਯੰਤੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਚਾਰ ਰਹਿਤ, ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ, ਇੱਜਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤਿ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪ ਵੀ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਯਮ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਭ ਦੱਸ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਾਰੇ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।" ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਯੰਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਯੰਤੀ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਇਸ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ, ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ, ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।