ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਗਤ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਹਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਗੋਬਰ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲੈਂ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਰਤ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋਮੂਤਰ ਪੀਵੇ, ਤੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਪੀਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਾਵਨਤਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ, ਭਗਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ (ਗੋਮਾਤਾ ਦੇ ਪੰਜ ਉਤਪਾਦ) ਨੂੰ ਸਵਿਕਾਰੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ-ਮੂਲ ਜਾਂ ਯਥਾ-ਨਿਯਮ ਹੋਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਪੰਜ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝੋ, ਸਿੱਧਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੰਡਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਦਾ ਚੋਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੀ, ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਵਿਸ਼ਿਆਵ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਧਨ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ, ਨਿਰਦਈ ਸੀ, ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦੇਂਦਾ, ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਨਾਲ ਰਲਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਗੋਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਮਦਿਰਾ ਪੀਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਖੋਹ ਲਈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਅਣਪੜ੍ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਡਰ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ। ਸਭ ਕੁਝ ਖੋ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੰਡਕਾ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੋਰੀਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ, ਪਰ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਖਾ ਨਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ, ਵਧੀਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਕ ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਹਨ। ਦੰਡਕਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚੋਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਉ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖਦਾਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ, "ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੂੰ ਖਾਣਾ ਕਿਉਂ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਹਾਲ ਦੱਸ।" ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਦੰਡਕਾ ਹਾਂ, ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੀ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?" ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਕਰ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਦੰਡਕਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ। ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰਥੀ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਹਰੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਪਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਇਹ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਵਸਥਿਤ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਾਨ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਜੋ ਕੋਈ ਖੇਤ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਆਖਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੋ-ਚਰਮ (ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ। ਜਿੱਥੇ ਸੌਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਡ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਖੜਾ ਰਹਿ ਸਕੇ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਵੇਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਮਝਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੌਂ ਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੂਰਖਤਾ ਵਸ਼ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਉਸਨੂੰ ਭੀ ਪਰਮ ਪਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਭੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲੱਖਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਾਂ ਦੁਵੀਪਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਪੁੰਨ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਸਾਂਡ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਜਿਤਨਾ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮੂंगा, ਮੋਤੀ, ਹੀਰਾ ਜਾਂ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।