ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਸੂਤ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਬਤਾਓ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਜੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਨਵਾਸੀ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋਵੇ—ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੌਦੇ ਕੋਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵ ਨਾਲ ਘੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ— ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪੀ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਚੁਤ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਦ, ਦੁੱਧ, ਘੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਉਸ ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ? ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਭੋਜਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਗਿਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੋ-ਮੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵ੍ਰਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋ-ਮੂਤ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ; ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਹੀਂ। ਚਾਰ ਦਿਨ ਪਾਪ ਨਾਸ ਲਈ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪੰਜ ਗੋ-ਉਤਪਾਦ (ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ) ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਖਾਓ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਫਲ-ਮੂਲ ਜਾਂ ਯਜਨ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦੀ ਪੰਜ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਡੰਡਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚਲਦਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦਾ, ਨਿਰਦਈ ਸੀ, ਪਰਾਈਆਂ ਵਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਸਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ, ਗੋ-ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ— —ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ: “ਹੇ ਮੂਰਖ ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਸਾਰੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵੰਜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦੇ, ਉਹ ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਨੇਕ ਲੋਕ—ਵਧੀਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਅੰਜੀਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਖੜੇ ਵੇਖੇ। ਸਾਰੇ ਚੋਰ, ਡੰਡਕਾ ਸਮੇਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਡੰਡਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।” ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਹਿੰਦੇ: “ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਅੱਜ, ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ, ਤੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਹਾਲਤ ਦੱਸ।” ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ: “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਡੰਡਕਾ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ: “ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵ੍ਰਤ ਕਰ।” ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਹਰਿ ਦਾ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।” ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫਸਲਾਂ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਪृथਵੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੌ ਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਲਦ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਖੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਲ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਲੀਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਦੋਵੇਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਿਦਵਾਨ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਰੀ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਪੰਚਕਾ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ, ਪਾਪ-ਨਾਸ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸ਼ੌਨਕ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ।