ਇਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸਵਾਮੀ ਸੌਭਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਬੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ?" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਬੜੀ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਵਿਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪਿਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।" ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ।" ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਅਚੰਭੀ ਲੱਗੀ। ਜੇ ਆਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵੀ ਸੁਣਾਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅਮਰ-ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪਿਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਐਸੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਥਾ ਹੈ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਨਾਈ ਤੇ ਇੱਕ ਦੁਜਾਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਹੋਈ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਨਾਈ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ, ਜੋ ਅਕਾਲ ਮਰ ਗਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਕੋਸਲਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਗਏ।" ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਚੰਦਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਨਾਈ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਜਾਂਦਾ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ, ਰੱਸੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਲੁੱਟਦਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜੂਏ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਪੱਥਰ ਵੇਚਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੁਕੁੰਦ ਨਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਮੁਕੁੰਦ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਥਕਾਵਟ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੱਧ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਚੰਦਕਾ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਗਹਣੇ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਣ, ਲੈ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਕੁਝ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੁਕੁੰਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਤੋੜਣ ਦੀ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਜੰਤਰ ਨਾਲ ਬੰਦ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਖੋਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਤਾਂ ਉਹ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਕੁੰਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਪਏ ਬਹੁਤ ਗਹਣੇ ਚੁੱਕਣ ਲੱਗਾ। ਨਾਈ ਨੇ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਗਹਣੇ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚੋਰ ਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ, ਜਾਗ ਗਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ, ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈਟਿਆ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਚੋਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗਹਣੇ ਲੈਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਜਦ ਚੋਰ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਚੋਰੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਚੋਰ ਨੇ ਛੁਰੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਚੀਖਿਆ। ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਤਾਂ ਬਾਹਰ, ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਤਪਤ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੁਕੁੰਦ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ?" ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਮੁਕੁੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੁਖ ਜਾਂ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।" "ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਦੋਵੇਂ, ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪੀੜਾ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਗਿਆ।" ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਣ ਸੀ, ਰੋਈ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ, ਜੋ ਕੁੰਦਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਏ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਖਰੀ ਵੇਲੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣ ਯੋਗ ਸੀ, ਹੁਣ..." "...ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦਰਦ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਾ ਗਿਆ।" "ਪਾਨ ਚਬਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ, ਜੋ ਤੂੰ ਬਣਾਈ, ਉਹੀ ਲਹੂ ਤੇ ਕਫ਼ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ; ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜੋ ਕਦੇ ਕਮਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ..." "...ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਹੁਣ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਉਠ, ਉਠ, ਪਿਆਰੇ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਿਖਾ।" "ਜਿਵੇਂ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਆਏ ਹੋਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਮਿਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਦੇ, ਤੇ ਜੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਲੈ; ਹਾਏ, ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗਦੀ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਯੋਧਿਆ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।