ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੁਵਰਗ ਖੰਡ ਦੇ ਚੌਣਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤਾਂ ਬਾਰੇ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ—ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ—ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਘਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ; ਗ੍ਰਿਹਸਥਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਲਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਖ਼ਿਮਾ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖ਼ਿਮਾ, ਦਇਆ, ਗਿਆਨ, ਸੱਚ, ਇੰਦਰੀ ਨਿਗ੍ਰਹ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਿੱਤ ਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ—ਇਹੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਜਦ ਉਹ ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਉੱਚਤਮ ਯੋਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਖ਼ਿਮਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਜਦ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਹਰਾਏ, ਅਪਮਾਨ ਕਰੇ, ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਣ—ਇਹ ਸਭ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਣਾ। ਦਇਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ। ਇਹੀ ਦਇਆ ਧਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ; ਉਹ ਸਮਝ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਧਰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਜਦ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਮਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਅਸਲ ਸਮਝ ਹੈ। ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸੱਚ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੁੱਲ-ਚੂਕ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇੰਦਰੀ ਨਿਗ੍ਰਹ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣਾ, ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਦਾ ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਹਰੀਕੇਸ਼, ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਦਾ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਧਰਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬਿਨਾ ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਸਦਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਕੇ ਅਰਥ ਜਾਂ ਕਾਮ ਦਾ ਸੋਚ ਵੀ ਨਾ ਕਰੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮਕ ਕੰਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਦਇਆ ਦਾ ਵਹਿਵਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ; ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਵੇਦ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ, ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਧਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਪਾਠ ਕਰਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ, ਨਾਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਅਪਰੀਤਿਕਰ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਘਾਸ, ਪੱਤਾ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਪਤਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਅਤੇ ਜੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਭਿਖ ਮੰਗਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਖਾਰੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਜੇ ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤਾਂ ਸੰਕਟ ਸਮੇਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ। ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ 'ਜ਼ਹਿਰ' ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ, ਉਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਹੀ ਅਸਲ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫੁੱਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਪਾਣੀ, ਲੱਕੜ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਜਾਂ ਘਾਸ—ਜੇ ਦਿੱਤੇ ਨਾ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਇਹ ਮਾਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੋਂ, ਬਿਨਾ ਆਗਿਆ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਘਾਸ, ਲੱਕੜ, ਫਲ ਜਾਂ ਫੁੱਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੁੱਖੇ ਯਾਤਰੀ ਇਕ ਹੱਥ ਤਿਲ, ਮੂੰਗ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦਾਣੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ; ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਲੁਕਾ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਥੇ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਵਰਤ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਾਵਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਐਸਿਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਖ ਮੰਗਦਾ, ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਦਾ, ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦਾ ਜਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦਾ ਪਾਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾਲੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵੀ ਐਨੀ ਹੀ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਹੈ। ਗਾਊਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ— ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਘਾਟੀ, ਗਲਤ ਆਚਰਨ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਵੇਦ ਪਾਠ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਾਪ, ਝੂਠ, ਪਰ-ਇਸਤ੍ਰੀ ਗਮਨ ਅਤੇ ਅਣੁਚਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਣਪੜ੍ਹਿਆਂ ਜਾਂ ਚੁਟਕਾਰੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਅਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।