ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਮਹਾਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਭਟਕਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਵੀ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਪਤਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰਕ, ਵੇਦਿਕ ਜਾਂ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਅਧਿਆਪਕ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮਨੂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਓਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ। ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਵਿਹਾਰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ, ਜੋ ਨਿੱਤ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਨ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਓਹੀ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਰ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹਥਾਂ ਪੈਰ ਧੋਣਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਜਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ, ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਧੋਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਠ ਕੇ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਦਿਓ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਤੇਲ ਲਾਉਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਲਣ ਜਾਂ ਵਾਲ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਬਲਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿਓ ਤੇ ਆਖੋ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਂ।" ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰਤ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਮਾਂਮੀਆਂ, ਚਾਚੀਆਂ, ਸੱਸ ਤੇ ਤਾਈਆਂ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਦਿਓ। ਭਰਾ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਮਿਲੋ, ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਰਤ ਕੇ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਤੇ ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ, ਸਯਾਮ, ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਵੇਦ, ਧਰਮ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਧਰਮਿਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਯੋਗ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਗੁਣੀ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਠੱਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੈ, ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਛੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਹੋਵੇ। ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਖੋ "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਓ," ਤੇ ਪਾਠ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, "ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਹੋਵੇ" ਆਖੋ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੋ; ਤਿੰਨ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤਦ ਹੀ ਪਵਿੱਰਤ ਉਚਾਰਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਪ੍ਰਣਵ (ਓਮ) ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਕਰੇ, ਤੇ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਪਾਠ ਸਦਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਨੰਤ ਅੱਖ ਹੈ; ਇਹ ਸਦਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿਓ; ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਪਾਠ ਨਾਲ, ਦਹੀਂ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਸਾਮਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਘਿਉਂ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੋ। ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ; ਧਰਮ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੋ। ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ। ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌ ਹਨ ਤੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਦਸ, ਉਸਦਾ ਨਿੱਤ ਜਾਪ ਕਰੋ; ਇਹੀ ਜਾਪ-ਯਜਨਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਤੋਲਿਆ; ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਵੇਦ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੇਵਲ ਗਾਯਤਰੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ "ਓਮ" ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ (ਭੂ: ਭੁਵ: ਸੁਵ:) ਲਗਾਤਾਰ ਉਚਾਰੋ, ਫਿਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ—ਭੂ:, ਭੁਵ:, ਸੁਵ:—ਇਹ ਸਾਰਾ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਤੱਤ—ਪੁਰੁਸ਼, ਸਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ—ਇਹ ਵਿਆਹ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। "ਓਮ" ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਮਹਾਂਯੋਗ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ, ਸਭ ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਸਾਰ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ ਵੇਦਾਂ ਦੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਜਾਪ ਨਹੀਂ; ਇਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਆਸ਼ਾਢੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਠਪਦੀ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਦੀਖਿਆ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਚੰਦਸ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਉਤਸਰਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ। ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦਸ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਧਿਆਪਕ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਦਾ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰੀਏ, ਤੇ ਨਿੱਤ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਆਦਰ, ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰੀਏ।