ਸਭ ਜੀਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਰਾਹ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਗੰਗਾ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਸ਼ੁਭਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਕੰਡੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਨਾਂਕਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਪੂਣ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ, ਜਮੀਨ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪੂਣ ਕੇਵਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਛਾ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਠ ਸੌ ਤੀਰਥ—ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੱਖ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਨ੍ਹਾਏ, ਜਾਂ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੰਜ-ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਵਾਲਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪੈ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਰਾਹੂ ਦੁਆਰਾ ਪਕੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਭ ਦਾਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਠ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਧਨ-ਧਾਨਾ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਪੀਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕੱਟ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੋਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਧਰਮਵਾਨ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਮਹਾ-ਰਿਨ-ਮੁਕਤੀ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਰਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਰਿਨ-ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਚੌਂਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸ ਕਿ ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?" ਮਾਰਕੰਡੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ। ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਪੰਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਪਗ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦਸ ਪਿਢੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਦਸ ਪਿਢੀਆਂ ਆਗਲੇ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਕismet ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਦੱਸ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਆਸਾਨ ਦਾਨ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਦੱਸ।" ਮਾਰਕੰਡੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਦਮ-ਜਨਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ।" "ਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਖੇਤਰ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਫੈਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਪਗ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪਿਛਲੇ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਆਗਲੇ ਪਿਢੀਆਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਉਸ ਸਥਾਨ—ਪ੍ਰਯਾਗ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਰਚਿਆ—ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।" ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਚਾਹੇ ਪਿਆਰ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪੂਣ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ?" "ਜੇ ਕੋਈ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਵੇਚ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਦੱਸ, ਹੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ।" ਮਾਰਕੰਡੀਏ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਹਾ-ਰਹੱਸ ਸੁਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਰਹੇ—" "ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ; ਪਵਿੱਤਰ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ, ਅਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ।" "ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੁਣ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।