ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਫਿਰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦੁਖੀ, ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਟੱਲ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦੇਵ ਵਾਹਨ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸੁਭਾਗੀ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਲਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਚਾਹੀਦੀ ਚੀਜ਼ ਉੱਪਲਬਧ ਹੈ; ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉਚਿਤ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੁੰਦਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਰੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸਿੱਧ, ਚਰਣ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਦਾ ਸਤਕਰਮਾਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੋਨਾ, ਰਤਨ, ਮੋਤੀ ਜਾਂ ਅਨਾਜ, ਆਪਣੇ ਲਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ—ਉਸ ਦਾ ਦਾਨ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਫਲਦਾਇਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਧਰਮਸਥਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵੇਲੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ—ਜਿਸਦੇ ਸੂਨੇ ਸਿੰਗ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਕਪੜਾ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ—ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਗਾਂ ਦੇ ਰੋਆਂ ਵਾਂਗੂ ਜਿੰਨੇ ਰਤਨ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਦਿਤੇ ਜਾਣ। ਜਿੰਨੇ ਰੋਆਂ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਦਾਨੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਗਾਂ ਵੀ ਜੰਮਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਖੁੱਟ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਕਠਿਨ, ਦੁਖਦਾਈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਦਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ-ਖੰਡ ਦਾ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮੂਨਿ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਵਿਧਾਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਰੀਤਿ ਦੱਸੋ।" ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤਿ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੁਣੋ—ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਵਾਹਨ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਭੀ ਭਿਆਨਕ ਯਮ ਜਾਂ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਖੁੱਟ ਸੁੱਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਫਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬਰਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ ਦਾ ਮੁਢਾ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ। ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਾਯੂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜੰਮ ਕੇ ਸੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਰਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਏਕ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।