ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਯਾਤਰੀ ਸੂਰਿਆਰਕਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੱਤ ਗੋਦਾਵਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਵੈ-ਸਯੰਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸਵੈ-ਸਯੰਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੁੰਗਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਲੈ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਓਮ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਾ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨਿ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਹਰੀ, ਨਾਰਾਯਣ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮਹਾਨ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਨੇ, ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਥੇ, ਘੀ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਏ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁੰਗਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਦਮੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨੁੱਖ ਨੇਕ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸਵੈ-ਸਯੰਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਧਾਵਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰੁਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਯਾਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬੁਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਲੰਜਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਗੁਹਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਸੇਨਾ ਸਦਾ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਉਥੇ, ਰਾਜਾ, ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਜਾ ਕੇ ਹੀ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਟੀ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ, ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਕੂਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ; ਉਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਵੈ-ਸਯੰਮ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸ਼੍ਰਿੰਗ-ਵੇਰਾ ਮਹਾਨ ਨਗਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਦੇ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੁੰਜਵਟਾ, ਪ੍ਰਗਤਿ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗਾਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਸਿੱਧ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਨਾਗ, ਸੁਪਰਨ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧ, ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਅਤੇ ਹਰੀ, ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਕੂੰਡ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜਹਨਵੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵਸਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਕਮਰ-ਭਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਮਰ-ਅੰਤ ਅਤੇ ਆਸਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਯਾਗ, ਕੰਬਲਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਭੋਗਵਤੀ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਯਜਨ-ਵੇਦੀਆਂ ਇੱਥੇ ਹੈ; ਇੱਥੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਰੀਰਧਾਰ ਹਨ। ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ, ਰਾਜਾ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਵਧ ਕਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ; ਪ੍ਰਯਾਗ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਣ, ਉਚਾਰਣ ਜਾਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਯਜਨ-ਭੂਮੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ। ਪਿਆਰੇ, ਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਤੋਂ ਹਟਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਇੱਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਾਠ ਕਰੋੜ ਹੋਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਨੰਦ।