ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਹਨ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਭਵ" ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਥਾਨ ਹੈ; ਮੈਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪ੍ਰਭੂ "ਸਥਾਣੁ" ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਦਾ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਕਪਰਡੀਸ਼्वर' ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਉਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਭੋਗ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ 'ਪਿਸ਼ਾਚਮੋਚਨ ਤੀਰਥ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਥੇ ਇਕ ਦੈਤ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਬੱਘ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਹਰਣੀ ਨੂੰ ਫਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਡਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਹਰਣੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਲੈ ਕੇ, ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਲਿੰਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਭੱਜਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਬੱਘ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਬੱਘ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਵੀਂ ਮਰੀ ਹੋਈ ਹਰਣੀ, ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਲਿੰਗ ਅੱਗੇ ਪਈ ਰਹੀ। ਅਚਾਨਕ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਜੋਤ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਸਿਰ ਉਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਸੇ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਜੀਵ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਹਰਣੀ ਆਪ ਹੀ ਜਥੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਚਮਤਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਦਿ ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੇ ਇਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਸੰਚਿਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਿਹੜੇ ਦੋਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ, ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਯੋਗੀ ਉਥੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਪਿਸ਼ਾਚਮੋਚਨ' ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ 'ਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਰੁਦ੍ਰ ਸੂਕਤ ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਣਵ' (ਓਂਕਾਰ), ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਯੋਗੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?" ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ 'ਚ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਹਾਦੇਵ, ਗਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਪੁੰਨਿਆ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।" "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬਲਦਧਾਰੀ, ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮਲੋਕ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਰਸਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ। ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪੁੰਨਵਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਨਮ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ।" ਦਇਆਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ, ਉਹ ਪਿਸ਼ਾਚ ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਸੁੰਦਰ ਰਥ 'ਚ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਿਆ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਤੇ ਅਤੁੱਲਯ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਾਲਖਿਲਯ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਂ, ਕਿਨਰਾਂ ਆਦਿ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੋਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਚਕ੍ਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਦੈਤ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਆਨੰਦਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਇਕੱਲੇ ਕਵੀ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰਿਆ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਜਟਾਧਾਰੀ! ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਛਿਤ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ। ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈਂ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਆਦਿ ਯੋਗੀ। ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਆਸਰਾ, ਸੁਰਗ ਵਾਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰਾਂ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰਾਂ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਰਭ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਕਪਰਡੀਸ਼्वर ਲਿੰਗ ਦੀ ਪਾਵਨਤਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਨੁਕੰਪਾ ਸਦਾ ਜਗਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਹੀ।