ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਿਕੁੰਡਲਾ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ? ਮੇਰੀ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰੋ, ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਵਰਗ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।” ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਨੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, “ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਭੈਣ, ਭਰਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਜੀਵ ਨੂੰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਇੱਕ ਦਰਖ਼ਤ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮੰਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਰਮ ਤੇ ਫਲ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਪਰ ਤੂੰ, ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।” ਵਿਕੁੰਡਲਾ ਨੇ ਦਿਨ-ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਾਪ ਵੱਲ ਹੀ ਝੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।” ਦੂਤ ਨੇ ਆਤਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਵਪਾਰੀ, ਸੁਣ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਹਰੀਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਾਂਵਰਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਸੰਗਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮਾਘ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਇੱਕ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਮਾਘ ਦੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ। ਇਸ ਨੇਕ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਦੂਤ ਨੇ ਨਰਕ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ: “ਉਥੇ ਤੇਜ਼ ਧਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਗੜ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪੱਥਰਾਂ 'ਤੇ ਕਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਅਤੇ ਅੱਗੀ ਕੋਲਾਂ 'ਤੇ ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਕੁੰਡਲਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੁਖ-ਭਰੀ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੂਤ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਚਤੁਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮਹਾਨ ਜੀ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਕਦਮ ਚਲਣ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਅਸਲ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰਵ-ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਤ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” “ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਯਮ-ਲੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਕਿਹੜਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੱਸੋ।” ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਸਹੀ ਪੁੱਛਿਆ, ਵੈਸ਼ਿਆ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤ ਮੰਗਲ ਦੀ ਪਛਾਣ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵਿਅਸਤ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।” “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਯਮ-ਲੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਨਾ ਤਾਂ ਵੇਦ ਪਾਠ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਯਜਨ—ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਅਹਿੰਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ; ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਹੈ—ਇਹ ਸਦਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।” “ਜੋ ਦਇਆਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮੱਛਰ, ਸਰਪ, ਡਸਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ, ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅੱਗੀ ਕੋਲਾਂ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕੀਲਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਜਲ ਜਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ—ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ, ਉਹ ਕਾਲਸੂਤਰ ਨਰਕ ਅਤੇ ਮੰਦ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਉਥੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਪੂੜਾ ਅਤੇ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਚਰਬੀ ਦੇ ਝੀਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਲਟ-ਮੂੰਹ ਕੀੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਸੌ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਉਹ ਕ੍ਰੂਰ ਲੋਕ ਸੌ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।” “ਫਿਰ, ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਇਕ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਕੁੰਨ-ਕੁੰਨ, ਲੰਗੜੇ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਅੰਗ-ਵਿਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।” “ਇਸ ਲਈ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਇਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਐਸਾ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰੇ।” “ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।” “ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ, ਚਾਹੇ ਸੀਧੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਕਰੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਨੇਕ ਕਰਮ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” “ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੱਤੀ, ਵਿਂਸ਼ਾਂਵਰਾ, ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ।” “ਜੋ ਵੈਸ਼ਿਆ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਯਮ-ਲੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।” “ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਵਨਵਾਸੀ ਜਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀ—ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।” “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।” “ਜੋ ਦਾਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪੰਜ ਮਹਾ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਯਮ-ਲੋਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।” “ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵੇਦ-ਵਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ 'ਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਦੂਤ ਨੇ ਵਿਕੁੰਡਲਾ ਨੂੰ ਕਰਮ, ਅਹਿੰਸਾ, ਦਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਮਾਰਗ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੋਝੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।