ਇਥੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਦਾ ਦੋ ਸੌ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਚਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ। ਇਕ ਵਾਰ, ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁਛਣ ਲੱਗਾ। ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੀ ਦੱਸੋ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਥੇ ਹੋਏ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਾਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਪੇਸ਼ੁਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਮੂਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸ਼ਕਲ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸਨ। ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੀ ਵੀਣਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਜਾਉਂਦਾ ਤੇ ਗਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਗਾਇਕੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਦੇ ਜਾਦੂ ਵਿਚ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੀਆਂ; ਜਦ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਗਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਹ ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸੰਯਮੀ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇ—ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ; ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਹੀ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵੀ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕੀਆਂ; ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਂਦਾ ਗਿਆ, ਔਰਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦੇ ਤੇ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀਆਂ, ਫੇਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ; ਜਦ ਵੀ ਇਹ ਹੁੰਦਾ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਹੜੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ?" "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵਚਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਸੱਚ ਬੋਲੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕ ਭਿਖਾਰੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਦਵਾਈ; ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਗਾਇਕੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀਆਂ।" "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ? ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਕੀ ਖ਼ਤਾ? ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਉਸ਼ੀਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ। ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੋਹ ਲੈ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਹੁਣ ਘਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।" "ਜੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਸਾਡਾ ਧਰਮ-ਬੁੱਲ, ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।" "ਜਿਵੇਂ ਗੌਰੀ ਦੇਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸਦੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਤੁਰ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬੁੱਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ ਵੀ, ਸੁਗੰਧ ਲਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਣਗੀਆਂ; ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ, ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।" "ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਘਰ-ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਜਦ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਖੋ ਜਾਵਣ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਬੈਠੀਆਂ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦਿਨ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਜਲ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜੀਏ।" "ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਤਕਲੀਫ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਨਾ ਸਾਨੂੰ; ਰਾਜਾ ਕੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ?" ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਆਖਦੀਆਂ: "ਹੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਸਾਡੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮਿਟਾ।" "ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਉਂ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਹੋ?" "ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਦ ਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜੋ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈ—" "ਉਹ ਨਿੰਦਾ ਦੀ ਪਾਤਰ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦਾ।